Tarihi Kronoloji

İ.Ö. 8500-7000 => Ortadoğu’da çiftçiliğe geçiş
İ.Ö. 3500-3000 => Dicle-Fırat ve Nil vadilerinde uygarlığa geçiş
İ.Ö. 4000-3000 => Uygarlığın Sümer’de doğuşu
İ.Ö. 3000 => Sabanın icadıyla insanların tarımda hayvan gücünden yararlanması
İ.Ö. 3000 => Yazılı kayıtların başlayışı
İ.Ö. 1700 => Hammurabi tarafından insanlığın ilk yasa derlemelerinin çıkarılışı.
İ.Ö. 1700 => Avrasya bozkırı kökenli barbar halklar akınının Avrupa’nın Atlantik kıyılarına  varması
İ.Ö. 1300 => dolayları alfabetik yazının Suriye’de ve Filistin’de yaygınlaşması.
İ.Ö. 1000 => yıllarında Ortadoğu uygarlığının iki uç bölgesinde (Filistin ve İran’da) verimli düşünce akımlarının doğuşu.
İ.Ö. 700 => Orta Asya’dan ve Güney Rusya’dan göç etmiş İskitler’in Ukrayna’da bir kabileler imparatorluğu kurması
İ.Ö. 600 => Lidya Krallığı’nda sikke paranın dolaşıma konması
İ.Ö. 600 =>İyonyalı filozofların dünyayı ve insanı akılla kavrama çabası
İ.Ö. 500 => Çin uygarlık biçiminin temel öğelerinin ortaya çıkışı.
İ.Ö. 500 => Kastların ve Hind dininin kendine özgü vurgularının biçimlenişi
İ.Ö. 330 => Pers İmparatorluğunun Makedonyalıların saldırısıyla yıkılması
İ.Ö. 320 => İskender’in İndüs Vadisi’ne girmesi
İ.Ö. 146 => Roma’nın Makedonya’yı ve Yunanistan’ı fethetmesi.
İ.Ö. 30 => Roma’nın Mısır’ı fethetmesi
İ.S. 70-100 => Dört İncil’in yazıldığı yıllar
İ.S. 193 => Roma Barışı’nın şiddete başvurulmasıyla bozulması.
İ.S. 372 => Hunlar’ın Güney Rusya’ya girip Ostrogotları sürüşleri
378-511 =>  Roma imparatorluğu’nun büyük barbar akınlarıyla çökmesi
410 => Hun korkusuyla Roma sınırlarını zorlayan Vizigotlar’ın Roma kentini yağmalamaları ve İspanya’yı geçip krallıklarını kurmaları.
451 => Kalkedon (Kadıköy) Kurultayı’nın Papa’nın çağrısıyla toplanıp kutsal üçleme öğretisinin Papa Büyük Leon’un saptadığı biçimiyle benimseyip “monofizist” biçimini reddedişi
453 => Attila’nın ölüşü ve Hun Konfederasyonu’nun dağılması
552 => Japonya’ya ulaşan Budist misyonerler topluluğunun önemli başarılar elde etmesi.
565 => (Doğu) Roma İmparatorlarının “Bizans İmparatoru” denmeye başlanışı.
568 => Cermen kabilesi Lombartların Bizanslıları İtalya’nın iç bölgelerinden çıkan buraların denetimini ellerine geçirmeleri.
572 =>  Türk İmparatorluğu’nun haneden kavgalarıyla ikisi de iç kavgalarla yıpranan doğu ve batı ordularına bölünmesi
600 =>  Hint Okyanusu’nda Hindu gemicilerin yerini Müslümanların alması.
622 => Hz. Muhammed’in Mekke’den Medine’ye göçü.
632-1000 => arasında İslam’ın Hızla yükselişi ve Ortadoğu’da Kuzey Afrika’da İspanya’da yayılışı
632 => Hz. Muhammed’ön ölümü
636 => Arap ordusunun Bizans’ı Suriye’den ve Filistin’den çıkarması
641 => Arap akıncı birliklerinin Mezopotamya’yı ele geçirişleri
642 => Arap akıncı birliklerinin Mısır’ı ele geçirişleri.
651 => İran ve Mezopotamya’da Sasani iktidarının sona ermesi
651 => Arap akıncı birliklerinin İran’ı ele geçirmeleri.
711=> Vizigot krallığının sona ermesi.
711-715 => Kuzey Afrika’nın ve İspanya’nın Müslümanların denetimine geçmesi
715 => İslamların Kuzeybatı Hindistan’daki Sind Bölgesinde daha sonra da Hint Okyanusu’nda üstünlüğü ele geçirmeleri
717-718 => Müslümanların Konstantinopolis’i kuşatmaları
750 => Emeviler’in halifelik döneminin sona ermesi
751 => Talas Meydan Savaşı’nda Çin’e bağlı birkaç vahanın Müslümanlara kaptırılışı.
756 => Baskı aygıtının Çin’de bulunuşu.
800 => Şarlman’a Papa tarafından Romalıların imparatoru olarak taç giydirilişi.
800 => Bizans İmparatorunun Şarlman’ın imparatorluğunu tanımasıyla Batı Roma İmparatorluğunun yeniden kuruluşunun yasallaşması.
831-1000 => Danimarka’nın İsveç’in ve Norveç’in Hristiyanlığa geçmeleri.
840 => Uygurların yıkılışı
845 => Budizmin Çin’de resmen yasa dışı sayılması; bunun üzerine Kore’de devlet dini yapılıp iyice benimsenmesi
900 => Türk askerlerinin kabilelerinin İslam devletlerinin siyasal yaşamına egemen olmaya başlamaları.
900 => 14. yüzyıl ortaları Avrupa’da toprakların tarıma açılışı.
989 => Rusya’nın Hristiyanlığa geçişi.
1000 => kolonileşme ve ticari yayılma sürecinin başlayışı
1000 => Gazneli Mahmut’un akınlarıyla İslam’ın Hindistan’ın İç bölgelerini ele geçirmeye başlaması.
1000 => Macaristan’ın Hristiyanlığa geçmesi
1000 => Hristiyanlığın Uzakbatı ülkelerinde Kelt Cermen ve Slav kabileleri arasında yayılması.
1000-1300 => Avrupa’da kasabaların hızla gelişmeleri.
1000-1453 => İslamlığın Hindistan’da Doğu Avrupa’da Orta Asya’da yayılışı.
1000-1500 => İslam mimarlığının görkem ve incelik dönemi
1054 => Katolik-Ortodoks bölünmesinin Papa ile Konstantinopolis Patriğinin birbirlerini afaroz etmeleriyle yaratılışı.
1071 => Malazgirt Savaşı ile Türklerin Hristiyanlık (Bizans) dünyasına karşı başarılı olup Anadolu’nun iç bölgelerinin denetiminin Selçuk Türklerine geçişi.
1096-1099 => Birinci Haçlı Seferi.
1171 => Galler ülkesinin ve İrlanda’nın Anglo-Norman şövalyelerince fethinin tamamlanışı.
1204 => Dördüncü Haçlı Seferi’nde Konstantinopolis’in ele geçirilip yağmalanması ve kısa yaşamlı Doğu Latin İmparatorluğu’nun kurulması.
1206-1227 => Cengiz Han’ın yönetim dönemi
1254 => Avrupa’da imparatorluğun çökmesiyle Papalığın Latin Hristiyanlık dünyasının evrensel hükümeti olduğunu ileri süren tek kurum olarak kalışı.
1299-1300 – Osmanlı tarihinin başlaması
1299 – İlk müzik olayı (Selçuklu sultanınca Osman Bey’e Beylik alameti olarak gönderilen tabl-u alem (davul ve sancak)
1302 – Osman Gazi’nin Koyunhisarı Zaferi
1302 – III. Alaeddin Keykubad’ın ölümü
1312 – Mevlevilik tarikatını kuran Sultan Veled’in ölümü
1317 – Gülşehri’nin, kendisinden sonraki tercümelere öncülük eden Mantıku’t-tayr’ı Ferideddin el-Attar’ın aynı adlı eserini tercüme etmesi
1320 – Türk edebiyatında bilinen ilk divana sahip Yunus Emre’nin ölümü
1324 – Orhan Gazi’nin tahta geçişi
1326 – Bursa’nın fethi
1330 – Aşık Paşa’nın Garibname’yi telif tarihi
1331 – İznik’in fethi
1331 – İlk Osmanlı medresesinin İznik’te Orhan Gazi tarafından kurulması
1334 – Karesi Beyliği’nin ilhakı
1337 – Kocaeli bölgesinin alınışı
1346 – Orhan Gazi’nin Kantakuzenos’un kızı ile evliliği ve Bizans ile ittifakı
1349-1352 – Bizans’a yardım için Süleyman Paşa’nın Rumeli’ye geçişi ve Çimpi Kalesinin üs olarak alınışı
1350 – Davud B. Mahmud el-Kayseri’nin ölümü
1352 – Osmanlılar’ın Cenevizliler’e Osmanlı topraklarında serbest ticaret yapma imtiyazı vermeleri
1354 – Gelibolu’nun fethi
1361 – İlk müzikli spor gösterisi (Edirne Kırkpınar yağlı güreşleri)
1362 – Orhan Gazi’nin vefatı ve I. Murat’ın tahta çıkışı
1362 – Kadıaskerliğin teşkili
1363 – Pençik Kanununun çıkışı
1366 – Gelibolu’nun elden çıkışı
1371 – Çirmen Zaferi
1376 – Bulgar Krallığı’nın Osmanlı hakimiyetini kabulü
1377 – Gelibolu’nun Osmanlılar’a iadesi
13851386 – Niş ve Sofya’nın alınışı
1388 – Ploşnik bozgunu ve Balkan ittifakının teşekkülü
1389 – I. Kosova Zaferi
1389 – I. Murat’ın şehadeti, Yıldırım Bayezid’in tahta cülusu
1390 – Aydın-Saruhan-Germiyan-Menteşe beyliklerinin ilhakı
1390 – Karaman Seferi, Konya’nın muhasarası
1390 – Gelibolu tersanesi’nin inşası
1391 – İstanbul’un ilk muhasarası
1393 – Mahkeme Rüsumunun ilk ihdası
1396 – Niğbolu Zaferi
1397-1398 – Akçay Zaferi ve Karaman ülkesinin Osmanlı hakimiyetini kabulü
1398 – Kadı Burhaneddin’in ölümü.
1398 – Karadeniz beyliklerinin ilhakı
1400 – İlk musiki nazariyatı eseri (Kırşehirli Yusuf B. Nizameddin’in Kitabu’l Edvar’ı)
1400 – Bursa’da I. Bayezid tarafından Ulu Cami’nin yaptırılması; İlk Osmanlı Darü’ş-şifa’sının Yıldırım Bayezid tarafından inşa edilmesi
1402 – Ankara bozgunu ve Yıldırım Bayezid’in esareti
1402-1413 – Fetret Devri, iç karışıklıklar
1409 – Süleyman Çelebi tarafından Türk Edebiyatı’nda ilk mevlid örneği olan Vesiletü’n-Necat adlı eserin yazılışı; İlk besteli dini eser (Süleyman Çelebi’nin Mevlid’i)
1411 – Çelebi Mehmed’in tahta çıkışı
1413 – I. Mehmed’in duruma hakim olup devleti yeniden kuruşu
1413 – (Celaleddin Hızır) Hacı Paşa’nın ölümü
1416 – Osmanlı-Venedik Deniz Muhaberesi ve Sulhü, Şeyh Bedreddin isyanı
1416 – Macar Seferi
1417 – Avlonya’nın fethi
1418 – Makam teriminin ilk kullanılışı (A. Meragi’nin Makasıdu’l-elhan’ında)
1418-1420 – Samsun bölgesinin zaptı
1419-1424 – Bursa’da Hacı İvaz’a I. Mehmed tarafından Yeşil Külliye’nin yaptırılması
1421 – Çelebi Mehmed’in ölümü ve II. Murad’ın cülusu
1421-1451 – İlk resmi musiki çevresi (II. Murad Sarayı)
1422 – Mustafa Çelebi’nin (Düzme) bertarafı
1425 – Molla Fenarı’nın ilk Şeyhülislam olarak tayini
1425-1426 – İzmir Beyi Cüneyd’in idamı
1425-1426 – Teke Beyliği’nin intikali
1427-1428 – Germiyan Beyliği’nin intikali
1429 – Manyasoğlu Murad tarafından Türk edebiyatında Seyf Serayi’den sonra Anadolu Türk edebiyatı sahasında ilk Gülistan tercümesinin yapılışı
1429 – Şeyh Hamdullah’ın Amasya’da doğuşu
1430 – İlk iki Türkçe musiki kitabı (Hızır B. Abdullah’ın Edvar’ı ve Bedr-ı Dilşad’ın Muradname’sindeki musiki bölümü)
1430 – Selanik’in fethi
1430-1431 – Şemsüddin Muhammed B. Hamza el-Fenari’nin ölümü
1431-1432 – Kadızade, Salahaddin Musa b. el-Kadi Mahmud el-Bursavi el-Rumi’nin ölümü
1432 – Fatih Sultan Mehmed’in doğumu
1434 – Edirne’de II. Murad tarafından Muradiye Camii’nin yaptırılması
1436 – Muiniddin B. Mustafa tarafından II. Murad’ın isteğiyle ilk Mesnevi tercümesi olan Mesnevi-i Muradiyye adlı eserin yazılışı
1437 – Ömer bin Mezid tarafından ilk nazire mecmuasının derlenişi
1439 – Semendire’nin alınışı
1440 – Osmanlı musiki çalgıları üzerine ilk notlar (Ahmedoğlu Şükrullah)
1440 – Başarısız Belgrad kuşatması
1444 – Segedin Sulhü
1444 – II. Murat’ın tahttan çekilişi, II. Mehmed’in cülusu ve Varna zaferi
1445 – II. Mehmed’in tahttan çekilişi ve II. Murad’ın ikinci defa cülusu
1447 – Edirne’de II. Murad tarafından Üç Şerefeli Camii’nin yaptırılması
1448 – II. Kosova Zaferi
1451 – II. Murad’ın ölümü ve II. Mehmed’in ikinci defa cülusu
1451-1512 – Geçiş devri. Fatih Sultan Mehmed ve II. Bayezid devri
1453 – İstanbul’un fethi
1453 – Ayasofya’nın camiye çevrilmesi
1454 – İlk Devlet Musiki Okulu (Enderun’un müzik bölümü)
1458-1460 – Mora’nın ele geçirilişi
1461 – Trabzon Rum İmparatorluğu’nun sonu
1461 – Candaroğulları’nın ilhakı
1463 – Osmanlı-Venedik Savaşı’nın başlaması
1463-1470 – İstanbul’da Fatih Külliyesi’nin inşaası
1466 – II. Mehmed’in Arnavut seferi
1468 – Karamanoğulları’nın sonu
1468 – II. Mehmed tarafından İstanbul’da Topkapı Sarayı’nın tesisi
1469 – Ahmed Karahisarı’nın Afyonkarahisar’da doğuşu
1470 – Eğriboz’un alınışı
1471 – Fatih Külliyesinin açılışı
1472 – Topkapı Sarayının inşası
1473 – Otlukbeli Zaferi : Osmanlı Akkoyunlu mücadelesi
1474 – Ali Kuşçu’nun ölümü
1475 – Kırım’ın Osmanlı tabiiyetine girişi
1476 – Boğdan seferi ve zaferi
1478 – Fatih tarafından ilk altın paranın darbettirilmesi
1478 – Şerafeddin Sabuncuoğlu’nun ölümü
1479 – Osmanlı-Venedik Sulhü ile Fatih’in Venedikliler’e Trabzon ve Kefe’de ticaret yapma hakkı tanıyan ahidname vermesi
1480 – Otranto’ya çıkış ve başarısız Rodos kuşatması
1480 – Kadıaskerliğin Rumeli ve Anadolu olarak ikiye ayrılması
1481 – II. Mehmed’in vefatı ve II. Bayezid’in tahta çıkışı
1481100 dirhem gümüşten 400 akçe kesilmesi
1481 – Şeyh Hamdullah’ın İstanbul’a gelişi
1482 – Cem Sultan’ın mağlubiyeti Rodos’a ilticası
1483 – Morova Seferi ve Hersek’in ilhakı
1484 – Boğdan Seferi
1484 – Kili ve Akkirman’ın fethi
1484-1488 – Edirne’de Hayreddin’in II. Bayezid’in Külliyesi’ni inşası
1485 – Osmanlı-Memlük mücadelesinin başlaması
1485 – Şeyh Hamdullah’ın aklam-ı sitte’de kendi üslubunu buluşu
1486 – Musiki ile tedavi yapan ilk devlet hastanesi (Edirne, II. Bayezid Külliyesi Şifahanesi)
1488 – Hocazade, Muslihiddin Mustafa B. Yusuf B. Salih el-Bursavi’nin ölümü
1488 – Sultan II. Bayezid tarafından Edirne’de Bayezid Darü’ş-şifası’nın yapımı
1489 – Memlüklere karşı toprak kaybı
1491 – Osmanlı-Memlük Barışı
1492 – Macar Seferi
1492 – İspanya’dan çıkarılan Yahudiler’in de Osmanlı Devleti’nin himayesine girmesi
1494 – Nakibüleşraflığın yeniden ve devamlı olarak teşkili
1494 – Çin bulutu motifinin tezhib’de ilk kullanılışı
1495 – Macarlarla mütareke, Cem Sultan’ın ölümü, Şehzade Süleyman’ın doğumu
1497 – İlk Rus elçisinin İstanbul’a gelişi
1498 – Lehistan Seferleri
1499 – Venedik Harbi
1499 – İnebahtı’nın alınışı
1499 – Preveze baskını
15?? – İlk mevlevi ayinleri (Pençgah, Dügah ve Hüseyni makamlarında üç beste-i kadim)
1500 – Modon, Navarin ve Koron’un alınışı
1500-1505 – İstanbul’da Yakub Şah B. Sultan Şah’ın II. Bayezid’in Külliyesi’ni inşası
1502 – Venedikle sulh
1503 – Anadolu sahasında ilk hamse sahibi Akşemseddinzade Hamdullah Hamdi’nin ölümü
1505 – Bayezid Külliyesi’nin açılışı
1509 – İstanbul’da kıyamet-ı suğra (küçük kıyamet) zelzelesi
1511 – Şahkulu Baba Tekeli isyanı, Şehzade Selim Hareketi
1512 – II. Bayezid’in tahttan çekilişi, I. Selim’in cülusu
1512 – Anadolu Türk edebiyatında ilk Şehrengiz örneğini yazan Mesihi’nin ölümü; Selim döneminden I. Ahmed dönemine kadar olan dönemi ihtiva eden devre.
1514 – Çaldıran Zaferi, Tebriz’e giriş
1514 – Şahkulu’nun Yavuz Sultan Selim’in Tebriz’i işgaliyle Amasya’ya sürgün gönderilişi
1514 – Çaldıran Zaferi, Tebriz’e giriş
1516 – Mısır Seferi ve Mercidabık Zaferi
1517 – Ridaniye Zaferi ve Kahire’ye giriş
1517 – Haremeyn’in himaye altına alınması
1517 – Haliç’te tersane yapımının tamamlanması
1517 – Piri Reis’in Mısır’da Sultan Selim’e ilk dünya haritasını sunması
1519 – Celali isyanı
1519 – Cezayir’in iltihakı
1520 – I. Selim’in vefatı, I. Süleyman’ın cülusu
1520 – Şeyh Hamdullah’ın İstanbul’da vefatı; Şahkulu’nun İstabul’a gelip Ehl-i Hiref teşkilatına girişi; Hattat Şeyh Hamdullah’ın vefatı
1520-1550 – Şahkulu’nun nakkaşhanede faaliyet göstermesi
1521 – Belgrad’ın fethi
1521 – Piri Reis’in Kitab-ı Bahriye adındaki eserini hazırlaması
1522 – Kanuni Sultan Süleyman’ın validesi Yavuz Sultan Selim’in eşi Ayşe Hafsa Sultan tarafından Manisa’da bimaristan inşa edilmesi
1522 – Rodos adasının ilhakı
1524 – Mısır’da Hain Ahmed Paşa isyanı
1524 – Ahi Çelebi, Ahmed (Mehmed) Çelebi B. Kemal el-Tebrizi’nin ölümü
1525 – Yeniçeri isyanı
1525 – İlk Fransız elçisi İstanbul’da
1525 – Şeyhülislam Zembili Ali Efendi’nin ölümü
1525 – Mirim Çelebi, Mahmud B. Muhammed B. Muhammed B. Musa Kadızade’nin ölümü
1526 – Mohaç Zaferi
1526 – Ahmed Karahisari’nin İstanbul’da vefatı
1527 – Bosna’nın fethi’nin tamamlanması
1528 – Piri Reis’in Kanuni Sultan Süleyman’a ikinci dünya haritasını takdim etmesi
1528 – Nizameddin Abdülali B. Muhammed B. Hüseyin el-Bircendi’nin ölümü
1529 – Viyana kuşatması, Budin’in istirdadı, Barbaros’un Marsilya’ya çıkması
1530-1540 – Divan-ı Selimi’nin yazılması
1530-1560 – Nasuh’un tarihçi, hattat ve ressam olarak faaliyet göstermesi
1530-1588 – Sinan’ın imparatorluğun baş mimarı olarak faaliyet göstermesi
1532 – Alaman Seferi
1533-1534 – Barbaros’un Osmanlı hizmetine girişi ve Cezayir beylerbeyliğine tayini
1534 – Irakeyn seferinin açılışı, Tebriz’e ikinci defa giriş ve Bağdat’ın alınışı
1534 – Şeyhülislam İbn-i Kemal’in ölümü
1536 – Fransızlara kendi bayrakları ile Osmanlı limanlarında ticaret hakkı veren ahidname verilmesi
1536 – Veziriazam İbrahim Paşa’nın idamı
1537 – Körsof – Avlonya seferi
1538 – Preveze Zaferi
1538 – Hadım Süleyman Paşa’nın Hint Seferi
1540 – Venedik ahidnamesindeki Karadeniz’de ticaret imtiyazının kaldırılması
1540-1560 – Kara Memi’nin nakkaşhanede faaliyet göstermesi
1541 – Budin’in kati olarak ilhakı ve beylerbeyiği olması
1543 – Estergon’un ve İstolni Belgrad’ın fethi
1543 – Batı musikisiyle ilk resmi temas (I. François’nın Kanuni’ye gönderdiği saray orkestrası)
1547 – Osmanlı-Habsburg Sulhü
1547 – Avusturyalılar’a Osmanlı topraklarında emn ü aman üzere ticaret yapma hakkının tanınması
1547 – San’a’nın fethi
1548 – İkinci İran seferi
1550 – Süleymaniye Külliyesi’nin inşaası
1551 – Trablusgarb’ın fethi
1552 – Piri Reis’in Portekizlilere karşı seferi
1553 – Piri Reis’in ölümü
1553-1554 – Turgud Reis’in Akdeniz seferi
1553-1554 – Nahcıvan Seferi
1555 – İlk Osmanlı-İran antlaşması : Amasya Müsalahası
1556 – Şankulu’nun vefatı; Kara Memi’nin saray nakkaşhanesine Sernakkaş oluşu; Hattat Ahmed Karahisari’nin vefatı
1557 – Dokuzuncu Akdeniz seferi, Fas’ın fethi
1557 – Süleymaniye külliyesinin açılışı
1558 – Şakayık-ı Nu’maniye telifi
1558 – Arifi’nin Süleyman-name’sinin tamamlanması
1559 – Şehzade Bayezid ile Selim’in Konya Savaşı ve Bayezid’in yenilerek İran’a sığınması
1560 – Cerbe’nin alınışı
15601600 – Osman’ın Nakkaşhanede faaliyet göstermesi
1561 – Taşköprüzade’nin ölümü
1562 – Osmanlı-Habsburg Sulhü
1563 – Seydi Ali Reis, Ali B. Hüseyin el-Katibi’nin ölümü
1565 – Başarısız Malta kuşatması
1565100 dirhem gümüşten 450 akçe kesilmesi
1566 – Kanuni Sultan Süleyman’ın son seferi : Sigetvar ve Sultanın vefatı, II. Selim’in cülusu
1567 – Yemen isyanı
1568 – Davud el-Antaki’nin Tezkire adlı eserini telif etmesi
1569 – Astarhan seferi
1569 – Kaptan Kurdıoğlu Hızır Beyin Sumatra seferi
15691595 – Lokman’ın şehnameci olarak vazife görmesi
1571 – Kıbrıs fethinin ikmali
1571 – İnebahtı hezimeti
1571 – Mustafa B. Ali el-Muvakkit’in ölümü; Takiyyüddin’in müneccimbaşılığa tayin edilmesi
1574 – Buğday Zaferi
1574 – Tunus’un fethi
1574 – Selimiye’nin açılışı
1574 – II. Selim’in vefatı ve III. Murad’ın cülusu
1575 – Münşeat’üs-Selatın’in III. Murad’a takdimi
1575 – Edirne’de Sinan eliyle II. Selim için Selimiye Camii’nin inşası
1577 – Takiyüddin’in gözlemlerine 1577‘de de kısmen tamamlanan Daru’r-Rasadü’l-Cedid’de (İstanbul Rasathanesi) devam etmesi
1578 – Osmanlı-İran Savaşı’nın başlaması
1578 – Fas’ta el-Kasrü’l-kebir Zaferi
1578 – Kafkaslarda hareket
1580 – İlk İngiliz ahidnamesinin verilişi
22 Ocak 1580 – İstanbul Rasadhanesi’nin yıktırılması
18 Kasım 1583 – Cizvitlerin Galata’daki Saint Benoit Kilisesi’ne yerleşerek burada St. Benoit mektebini açmaları
1583 – Meşale Zaferi
15841588 – Lokman’ın iki ciltlik Hüner-name’sinin tamamlanması
1585 – Tebriz’in alınışı
1585 – Takiyüddin el-Rasıd’ın ölümü
1586 – İlk Sikke tashihi
1587 – Gürcistan harekatı
1588 – Gence seferi
1588 – Resm-i tashih-i sikke konulması
15881606 – Bosnalı Mehmed’in saraydaki kuyumcuların (zergeran bölüğünün) başı olarak vazife görmesi
1589 – İkinci sikke tashihi
1590 – Osmanlı-İran Antlaşması
1590 – Yeniçerilerin et ihtiyaçlarını karşılamak üzere gümrük resmine “zarar-ı kassabiye” adıyla %1 oranında ilave yapılması
1593 – Osmanlı-Habsburg Savaşları
1595 – Estergon’un düşüşü
1595 – III.Murad’ın vefatı, III. Mehmed’in cülusu
1596 – Eğri Kalesi’nin alınışı ve Haçova Zaferi
15981663 – Davud ve Mehmed Ağalar tarafından İstanbul’da valide sultanlar için Yeni Camii’nin inşası
1599 – Osmanlı sarayında ilk Batı müziği aleti (Elizabeth I.’in IV. Mehmed’e gönderdiği org); Davud el-Antaki’nin ölümü
1600 – Sikke tashihi
1601 – Kanije Zaferi
1601 – İngiliz tüccarının ödeyeceği gümrük resminin %3’e indirileceğinin ahidnameye derci
1603 – Osmanı-İran Savaşı’nın başlaması
1603 – III. Mehmed’in vefatı, I. Ahmed’in cülusu
16031703 – I. Ahmed döneminden III. Ahmed dönemine kadar olan dönemi ihtiva eden devre
1607 – Asi Canbolatoğlu ve Maanoğlu’nun Oruç ovasında bozguna uğratılması
16091610 – Celali tenkili için Kuyucu Murad Paşa Anadolu’da
1612 – Osmanlı-İran Antlaşması
1612 – Hollandalılara ahidname verilmesi
1613 – Ömer B. Ahmed el-Ma’I el-Çulli’nin ölümü
1614 – Ali B. Veli B. Hamza el-Mağribi’nin ölümü
1615 – İran Savaşı’nın yeniden başlaması
1615 – Revan Seferi
1617 – I. Mustafa’nın cülusu
1617 – İstanbul’da Mehmed Ağa tarafından Sultan Ahmed Camii’nin inşası
1618 – II. Osman’ın cülusu
1618 – Sikke tashihi
1621 – II. Osman’ın Lehistan seferine çıkışı (Hotin seferi)
1622 – II. Osman’ın katli ve I. Mustafa’nın yeniden tahta çıkışı
1623 – I. Mustafa’nın tahttan indirilip IV. Murad’ın cülusu
1624 – Sikke tashihi
1629 – Cizvitler tarafından, 1629‘da İstanbul’da “Saint Georges” Fransız okulu ile yine “St. Louis Dil Oğlanlar Mektebi”nin kurulması
1634 – İlk Şeyhülislam katli (Ahizade Hüseyin Efendi)
1635 – IV. Murad’ın Revan seferine çıkışı
1638 – Bağdat Seferi ve Bağdat’ın alınışı
1638 – Hekimbaşı Emir Çelebi’nin ölümü
1639 – Osmanlı-İran sulhü : Kasrışirin Antlaşması
1640 – IV. Murad’ın ölümü, İbrahim’in tahta çıkışı, sikke tashihi
1642 – Hafız Osman’ın İstanbul’da doğuşu
16421698 – Hattat Hafız Osman
1645 – Girit seferinin açılışı, Hanya’nın alınışı
1648 – İbrahim’in hal’ı, IV. Mehmed’in cülusu
1648 – Kandiye kuşatması
1650 – Osmanlı musikisi eserlerinin ilk notalı tesbiti (Ali Ufki’nin eseri)
1656 – Çanakkale Boğazı’nın Venedik ablukası altına alınması
1656 – Çınar Vak’ası
1656 – Köprülüler devrinin başlaması
1658 – Katip Çelebi’nin ölümü
1660 – Varad Kalesi’nin alınışı
1663 – Uyvar seferi, Uyvar’ın fethi
1664 – St. Gotthard bozgunu ve Vasvar Antlaşması
1666 – Türk Divan edebiyatında sebk-ı Hindi’nin öncülerinden Naili’nin ölümü
1669 – Kandiye’nin alınışı, Girit’in tamamıyla Osmanlı hakimiyetine girişi
1670 – Hekimbaşı Salih B. Nasrullah B. Sellüm’ün ölümü
1672 – Lehistan seferi, Kamaniçe’nin alınışı
1672 – Bucaş Antlaşması
1673 – Fransız tüccarının ödediği gümrük resminin %3‘e indirilmesi
1676 – Osmanlı-Lehistan sulhü : Zorawna Antlaşması
1678 – Ukrayna’da Çehrin seferi
1678 – Hafız Osman’ın kendi üslubunu gerçekleştirmesi
1680 – Mehter etkisinde ilk Batı müziği eseri (N. A. Strungk’un Esther operası)
1682 – Osmanlı-Rus Antlaşması
1682 – Seyahatname’nin yazarı Evliya Çelebi’nin ölümü
1683 – II. Viyana kuşatması ve büyük bozgun
1683 – Ebu Abdullah Muhammed b. Süleyman el-Fasi b. Tahir; el-Rıdvani’nin ölümü
1685 – Uyvar’ın elden çıkışı
1685 – Saraydaki altın ve gümüşten sikke basımı
1686 – Budin’in düşüşü
1687 – IV. Mehmed’in tahttan indirilmesi, II. Süleyman’ın cülusu
1687 – Eğri kalesinin düşüşü
1687 – Bir akçe itibarı değerli “mankur” un piyasaya çıkarılması
1688 – Belgrad’ın elden çıkışı
1690 – Kanije kalesinin düşüşü
1690 – Belgrad’ın geri alınışı
1690 – Fransızların Mısır’da ödediği gümrük resminin %3 olarak tesbiti
1691 – Ebu Bekr Behram b. Abdullah el-Dımaski’nin ölümü
1691 – II. Ahmed’in tahta çıkışı
1691 – Salankamen bozgunu
1691 – Enflasyonu körüklediği için mankur darbının yasaklanması
1695 – II. Ahmed’in ölümü
1695 – II. Mustafa’nın cülusu, Malikane sisteminin uygulanmaya başlanması
1697 – Zenta bozgunu
1698 – Şehremini Baruthanesi yangını
1698 – Hafız Osman’ın İstanbul’da vefatı
1699 – Karlofça Antlaşmasının imzalanması
1700 – Ruslar’la İstanbul Antlaşması’nın imzalanması
1702 – İskender Çelebi Bahçesi’ndeki (bugünkü Ataköy) yeni baruthanenin faaliyete geçmesi
1702 – Müneccimbaşı Ahmed Dede b. Lütfullah’ın ölümü
1702 – İstanbul çuka imalathanesinin faaliyetinin durdurulması
1703 – Edirne Vak’ası
1703 – III. Ahmed’in tahta çıkışı
1703 – “Tuğralı” altın paranın piyasaya çıkarılması
1708 – İstanbul’da Selanikli ustaların çalıştığı çuka imalathanesinin kurulması
1709 – Tersane içinde bir “lengerhane” yapımı
1711 – Prut Zaferi ve Barışı
1711 – Rıdvan b. Abdullah el-Razzaz el-Feleke’nin ölümü
1713 – “Zincir” altının çıkarılması
1715 – Venedik’e savaş açılması ve Mora Seferi
1716 – Osmanlı-Avusturya Savaşı, Varadin bozgunu, Temaşvar’ın elden çıkışı
1716 – “Fındık” altınının piyasaya çıkarılması
1718 – Pasarofça Antlaşması
1718 – Valilerin sefer masraflarını karşılamak üzere “imdadiyye-i seferiyye” toplamalarının kabulü
17181730 – İlk bestekarlar antolojisi (Şeyhülislam Es’ad Efendi’nin Nevşehirli İbrahim Paşa’ya sunduğu Atrabu’l Asar’ı)
1720 – İstanbul’da devlet tarafından bir ipekli imalathanesinin kurulması
1720 – Batıya hediye gönderilen ilk mehter takımı (III. Ahmed tarafından Lehistan’a)
1720 – III. Ahmed için tasvirleri Levni tarafından yapılan Surname-i Vehbi
1721 – Çelebi Mehmed Efendi’nin sefaret vazifesiyle Fransa’ya gidişi
1723 – İran seferinin üç cepheli olarak açılışı
17241725 – Azerbaycan harekatı, Tebriz ve Cence’nin alınışı
1726 – İbrahim Müteferikka tarafından ilk Türk matbaasının kuruluşu
17271839 – Türk matbaasının kuruluşu ve yeni unsurlar devresi
1729 – “Zer-i mahbub” adıyla yeni bir altının piyasaya sürülmesi
1729 – Cevheri’nin Lügat-ı Sıhah’ının Vankulu tarafından yapılan tercümesinin matbaada basılan ilk kitap olması
1730 – Yanyalı Mehmed Esad b. Ali b. Osman’ın ölümü
1730 – Patrona Halil isyanı, III. Ahmed’in hal’i, I. Mahmud’un cülusu
1732 – Osmanlı-İran barışı
1733 – İran Savaşı’nın hızlanması, Nadir Şah’ın başarıları
1733 – Kefe Mukataası’nın İstanbul Mukataası Kalemi ile birleştirilmesi
1735 – Bonneval Ahmed Paşa (Comte de Bonneval) nezaretinde Humbaracı Ocağı’nın kurulması
1736 – Osmanlı-Avusturya-Rus Savaşları
1736 – Abdullah b. Ebi Bekr b. Süleyman el-Maraşi’nin ölümü
1739 – Belgrad Antlaşması
1739 – Rus tüccarlarına Karadeniz hariç olmak üzere, Osmanlı suları ve topraklarında ticaret hakkı tanınması
1742 – Ömer Şifai’nin ölümü
1743 – Osmanlı-İran Savaşı’nın yeniden hızlanması
1745 – Matbaanın kurucusu İbrahim Müteferrika’nın ölümü
1746 – Osmanlı-İran barışı
1747 – Humbaracıbaşı Bonneval Ahmed Paşa’nın ölümü
1748 – Avlonya ve Eğriboz mukataalarının Bursa Mukataası Kalemi’ne katılması
17481755 – İstanbul’da I. Mahmud ve III. Osman tarafından Nuruosmaniye Camii’nin inşa ettirilmesi
1751 – Osmanlı musikisi üzerine Batıda yazılan ilk eser (Charles Fonton’un Essai…’si)
1754 – I. Mahmud’un ölümü, III. Osman’ın cülusu
1757 – III. Osman’ın ölümü, III. Mustafa’nın cülusu
17571758 – Haremeyn mukataalarının satış ve iltizam işlerinin defterdar tarafından yürütülmeye başlanması
1758 – Mustafa Rakım’ın Ünye’de doğuşu
1760 (1173) – Abbas Vesim Efendi b. Abdurrahman b. Abdullah’ın ölümü
1766 – Haremeyn mukataalarının darphanece idare olunmaya başlanması
1768 – Osmanlı-Rus Savaşı’nın başlaması
1770 – Rus filosunun İngilizler’in yardımıyla Akdeniz’e girmesi
17701776 – Fransız Subayı Baron de Tatt’un İstanbul’da bulunması
1771 – Kırım’ın işgali
1772 – Tersane yakınlarında Topçu Mektebi’nin kurulması
1773 – Mühendishane-i Bahri-i Hümayun’un kuruluşu
17731774 – Darphanenin Hazine-i Amire’nin yedeği vazifesini görmeye başlaması
1774 – Avrupa tarzında teşkil edilmiş olan Sürat Topçuları Ocağı’nın kurulması; Bedreddin Hasan b. Burhaneddin İbrahim el-Ceberti’nin ölümü
1774 – Sür’at Topçuları Ocağı’nın kurulması
21 Temmuz 1774 – Küçük Kaynarca Antlaşması ve Ruslar’a Karadeniz’de seyrüsefer hakkı tanınması
29 Nisan 1775 – Tersane ambarlarında bir odada “Hendese Odası” nın kurulması
1776 – Mühendishane-i Bahri-i Hümayun’un açılışı; Boğdan Prensi Alexandır İspilanti Bey’in Bükreş ve Yaş’ta Rum Ortodoks cemaatinde yeni tarz eğitimin ilk adımları atması; Hendese odasına nizam verilmesi
10 Mart 1779 – Aynalıkavak Tenkihnamesi
1780 – Mehmed Esad Yesari’nin ta’lik hattında Osmanlı üslubunu buluşu
1781 – Hendese odasının Mühandishane olarak isimlendirilmesi
1783 – Rusya’nın Kırım’ı ilhakı
1784 – Avusturyalılar’a Karadeniz’de seyrüsefer hakkı verilmesi
1784 – Fransız Lafitte-Clave ve Monnier’in Tersane’deki mühendishanede istihkam dersleri vermeleri
8 Ocak 1784 – Osmanlı Devleti’nin Rusya’nın Kırım’ı ilhakını bir “sened” ile resmen tanıması
17871788 – İstanbul’da bulunan Fransız uzmanların ve subayların tamamen ülkelerine dönmeleri
17 Ağustos 1787 – Osmanlı-Rus Savaşı’nın ilanı
9 Şubat 1788 – Rusya’nın müttefiki sıfatıyla Avusturya’nın da savaşa girmesi
1789 – Kıymetli maden işlenmesinin yasaklanması ve neticesiz dış istikraz teşebbüsü
Ocak 1789 – Özi Kalesi’nin Ruslar tarafından zaptı
7 Mayıs 1789 – I. Abdülhamid’in ölümü ve III. Selim’in tahta çıkması
11 Temmuz 1789 – Osmanlı-İsveç ittifakı
1790 – İlk resmi Ermeni mektebinin Kumkapı’da açılması; Gelenbevi, İsmail b. Mustafa b. Mahmud’un ölümü
31 Ocak 1790 – Osmanlı-Prusya ittifakı
27 Temmuz 1790 – Avusturya’nın Prusya tarafından barışa zorlanması. Reichenbach Konvansiyonu
18 Eylül 1790 – Yergöğü Mütarekesi
Ekim – Kasım 1790 – Kili ve İsmail kalelerinin Rusya tarafından zaptı
17911799 – Mevlevi ayininde piyano (!) (Galata Mevlevihanesi, Şeyh Galib/III. Selim zamanı)
4 Ağustos 1791 – Avusturya ve Osmanlı Devleti arasındaki son savaşın bitirilmesi. Ziştovi Antlaşması
11 Ağustos 1791 – Rus Savaşı’nın sonu. Kalas Mütarekesi
1792 – Nizam-ı Cedid hareketinin başlaması
1792 – III. Selim devrinde 100‘lük guruş basılması
10 Ocak 1792 – Kırım’ın Rusya’ya bırakılması
10 Ocak 1792 – Yaş Antlaşması
1793 – Daimi elçiliklerin ıslahı ve Londra Paris ve Viyana’da daimi elçilik ihdası
1793 – Nizam-ı Cedid Ordusu’nun Kuruluşu
1793 – Hasköy’de Humbaracı ve Lağımcı Ocağı kışlasında Mühendishane-i Cedide’nin açılması; Fazıl Hüseyin’in III. Selim’in sarayında hazırladığı Huban-name ve Zenannamesi’nin resimli bir nüshası
1793 – Zahire Nezareti’nin kurulması
17931794 – Baruthane-i Amire’de İngiliz perdahı barut imaline başlanması
1794 – Halkalı’da yapılan Azadlu Baruthanesi’nin faaliyete geçmesi
1795 – Lehistan’ın Avrupa haritasından silinmesi
1795 – Mühendishane-i Berr-i Hümayun’un açılışı; Kara Mühendishanesi binasının inşası; Osmanlı sarayında ilk yabancı bando (Napolyon’un III. Selim’e gönderdiği)
1795 – Zahire Hazinesi’nin kurulması
1797 – Mühendishane’de açılan Matbaanın faaliyete geçmesi
1797 – Paris, Viyana ve Berlin’de daimi elçilikler ihdası
1797 – Pazvandoğlu isyanı
1797 – Rumeli’de dağlı eşkiya hareketleri ve isyanları
17 Eylül 1797 – Venedik Devleti’nin ortadan kaldırılması
1798 – Mehmed Es’ad Yesari’nin İstanbul’da vefatı
3 Ocak 1798 – Fransa’ya karşı Osmanlı-Rus ittifakı
1 Temmuz 1798 – Fransa’nın Mısır’a saldırması
3 Eylül 1798 – Fransa’ya savaş ilanı
1799 – Neticesiz dış istikraz teşebbüsü
5 Ocak 1799 – Fransa’ya karşı İngiltere ile ittifak
Şubat 1799 – Napolyon’un El-Ariş ve Gazze’yi ele geçirmesi
Mayıs 1799 – Napolyon’un Akka’da Cezzar Ahmed Paşa tarafından mağlup edilmesi
Ağustos 1799 – Napolyon’un Fransa’ya dönmesi, Mısır’ın işgalinin devamı
1800 – Takvimlerin Jacques Cassini Zicine göre hazırlanmaya başlaması
Mart 1800 – Rus ve Osmanlı kuvvetlerinin Yedi Ada Cumhuriyeti’ni kurmaları
1801 – Kara Mühendishanesi hocalığına Hüseyin Rıfkı Tamani’nin getirilmesi; Gevrekzade Hafız Hasan Efendi’nin ölümü
Ağustos 1801 – Mısır’ın tahliyesine dair mütareke
1802 – Fransız ve İngiliz gemilerinin kendi bayrakları altında Karadeniz’e çıkmalarına müsaade edilmesi
1802 – Avrupa ile ticaret yapan Osmanlı gayri müslim tüccarına Avrupa devletleri tüccarı statüsünün tanınmasıyla “Avrupa tüccarı” denilen sınıfın ortaya çıkması
25 Haziran 1802 – Paris Antlaşması. Fransa ile barış
1803 – “Ayvalık İkonomos Akademisi’nin kurulması; “Kuruçeşme Rum Mektebi (Helleno Philosophical School)”nin kurulması
Şubat 1804 – Sırp isyanlarının başlaması
1805 – Avrupa tarzında ilk hastane’nin Kasımpaşa’daki Tersane-I Amire’de açılması
1805 – Osmanlı Devleti’nin Napolyon’un “İmparator” unvanını tanıması
1805 – Tersane Hazinesi’nin kurulması
1805 – Beykoz Çuka ve Kağıt Fabrikası’nın faaliyete geçmesi
Temmuz 1805 – Mehmed Ali Paşa’nın Mısır’a vali olarak tayini
1806 – Nizam-ı Cedid’in başarısızlığı ve gerilemesi. İkinci Edirne Vak’ası
1806 – Osmanlı-Rus Savaşı
1806 – III. Selim’in Mühendishan-i Berri-i Hümayun kanunnamesi
Ocak 1806 – Tersane Tıbbiyesi’nin kurulması
Ekim 1806 – Memleketeyn ‘in Rusya tarafından işgal edilmesi
1807 – Vehhabi isyanının had safhaya varması. Haccın engellenmesi
20 Şubat 1807 – İngiltere’nin Rusya’nın yanında Osmanlı savaşına iştiraki ve İngiliz filosunun İstanbul önlerine gelmesi
Mart – Eylül 1807 – İngiliz filosunun İskenderiye’ye saldırması ve Mehmed Ali tarafından mağlup edilmesi
25 Mayıs 1807 – Nizam-ı Cedid’e karşı ayaklanma
29 Mayıs 1807 – III. Selim’in tahttan indirilmesi ve Nizam-ı Cedid’in ilgası
29 Mayıs 180728 Temmuz 1808 – IV. Mustafa devri. Siyasi istikrarsızlıklar ve darbeler
1808 – Mustafa Rakım’ın celi sülüs ve tuğra’ya yeni üslubunu getirişi
28 Temmuz 1808 – Alemdar Mustafa Paşa’nın müdahalesi, IV. Mustafa’nın tahttan indirilmesi, III. Selim’in katli, II. Mahmud’un tahta çıkması
28 Temmuz 180816 Kasım 1808 – Alemdar’ın kısa süren sadareti
29 Eylül 1808 – Sened-i İttifak : Devletin ayanlarla uzlaşması
1516 Kasım 1808 – Yeniçeri Ayaklanması : Alemdarın Sonu
5 Ocak 1809 – İngiltere ile süren savaşın sonu : Kal’a-i Sultaniyye Antlaşması
1810 – II. Mahmud devrinde beşlik “cihadiyye”lerin basılması
1810 – İzmir Jimnasium’unun kurulması; Yesarizade Mustafa İzzet’in ta’lik’e son şeklini verişi
1812 – Vehhabi ayaklanmasının Mehmed Ali Paşa tarafından bastırılması
1812 – Fransız postalarının ilk kuruluşu
28 Mayıs 1812 – Rus Savaşı’nın sonu : Bükreş Antlaşması, Sırbistan’a özerklik verilmesi
1816 – Miloş Obronoviç’in “başknez” olarak tanınması ve Sırbistan’ın özerliğinin temini
1817 – Hüseyin Rıfkı Tamani’nin ölümü
Şubat – Mart 1821 – Eflak ve Mora’da Rum isyanlarının başlaması
1823 – Avrupa ile ticaretin Türk gemileriyle yapılmasına teşebbüs edilmesi
1824 – Rum ayaklanmasını bastırmak üzere Mısır kuvvetlerinin çağrılması
1824 – Fatih Külliyesindeki Darü’ş-Şifa’nın yıkılması; Sultan II. Mahmud’un Talim-i sıbyan adı ile ferman yayınlaması; St. Pierre mektebinin kurulması
1826 – İhtisab müessesesinin düzenlenmesi
1826 – Şinasi’nin doğumu; Mustafa Rakım’ın İstanbul’da vefatı; Ermeni ustalara Nakkaşlık hakkının verilmesi
14 Haziran 1826 – Yeniçeri Ocağı’nın ortadan kaldırılması, Asakir-i Mansure-i Muhammediyye’nin kurulması
7 Ekim 1826 – Rusya ile Akkerman Antlaşması’nın akdi
1827 – Osmanlılar’ın İngiliz yapısı ilk buharlı gemiye sahip olmaları
1827 – Tıphane-i Amire’nin kurulması; İlk “Marş-ı Sultani” bestesi (G. Donizetti, II. Mahmud’a)
1827 – Mukataa Hazinesi’nin Hazine-i Amire’den ayrılması
4 Nisan 1827 – İngiltere ile Rusya arasında Yunanistan’ın bağımsızlığına dair Petersburg Protokolü
Temmuz 1827 – Mısır kuvvetlerinin Rum isyanını bastırmaları, Atina’nın teslimi
20 Kasım 1827 – Navarin saldırısı : Osmanlı-Mısır donanmasının yakılması
26 Nisan 1828 – Rusya’nın savaş ilan etmesi
1829 – Ziya Paşa’nın doğumu; Mahmud Celaleddin’in İstanbul’da vefatı; Şevki Efendi’nin İstanbul’da doğuşu
1829 – Deli Teşkilatının kaldırılması
14 Eylül 1829 – Edirne Barışı : Yunanistan’ın bağımsızlığı
1830 – Mühendishane-i Bahri’nin Heybeliada’daki kışlaya taşınması; İshak Efendi’nin Mühendishane başhocalığına getirilmesi; Avrupa’ya talebe gönderilmeye başlanması
1830 – Tiftik keçisinin Güney Afrika’da yetiştirilmeye başlanması
1830 – Katolik ermeni cemaatinin ve kilisesinin resmen tanınması
18301831 – Nüfus sayımları
5 Temmuz 1830 – Fransızlar’ın Cezayir’e saldırmaları ve ele geçirmeleri
1831 – İlk saray konservatuarı (Mızıka-i Hümayun ve Saray Harem Orkestrası)
1831 – Timarların kaldırılması (müessese sembolik olarak daha uzun süre devam etti)
18311834 – İshak Efendi’nin dört ciltilik Mecmua-i Ulum-ı Riyaziye adlı eserinin basılması
1 Kasım 1831 – İlk gazete Takvim-i Vekayi’nin neşri
1832 – Tıphane-i Amire’nin Şehzadebaşı’ndan Cerrahhane’nin bulunduğu binaya nakledilmesi
1832 – Memuriyette, ilmiyye ve mülkiyyede rütbelerin yatayına eşitlenip derece ve elkabın (titulature) tesbiti
1832 – Mısır Valisi Mehmed Ali Paşa’nın isyanı
1832 – İstanbul-İzmit “posta yolu” nun yapımı
1832 – İngiliz postalarının kuruluşu
29 Ocak 1832 – Topkapı Sarayı’na bitişik Gülhane bahçesinde mevcut binalarda Cerrahhane-i Amire’nin açılması
12 Aralık 1832 – Mısır kuvvetlerinin Konya’da Osmanlı ordusunu yenmeleri
1833 – Feshanenin kuruluşu
2 Şubat 1833 – Mısır kuvvetlerinin Kütahya’ya kadar ilerlemeleri
5 Nisan 1833 – Rus kuvvetlerinin yardım amacı ile Beykoz’a asker çıkartmaları ve Rus filosunun İstanbul’a gelmesi
Mayıs 1833 – Mehmed Ali’nin uzlaşmaya zorlanması : Kütahya Sözleşmesi
8 Temmuz 1833 – Mehmed Ali Paşaya karşı Osmanlı-Rus ittifakı : Hünkar İskelesi Antlaşması, Boğazlar’ın diğer devletlere kapatılması
18 Eylül 1833 – Münchengraetz Antlaşması
1834 – Maçka Kışlası’nda, Mekteb-i Harbiye’nin kurulması
1834 – Mukataat Hazinesi’nin isminin “Mansure Hazinesi” olarak değiştirilmesi
1835 – Hazine-i Amire ile darphanenin birleştirilmesi
18351845 – İlk halk konserleri [Tanburi Aleksan Efendi (18151864) İstanbul Süleymanpaşa Hanı’ndaki kahvede]
1836 – Başhoca İshak Efendi’nin ölümü
1836 – İslimye Çuka Fabrikası’nın devlet tarafından işletilmeye başlanması
1836 – Başhoca İshak Efendi’nin ölümü
1836 – İslimye Çuka Fabrikası’nın devlet tarafından işletilmeye başlanması
11 Mart 1836 – Umur-ı Hariciye Nezareti’nin kurulması (hatt-ı hümayun tarihi 23 Zilkaade 1251)
26 Kasım 1837 – Osmanlı yapımı “Eser-i Hayr” adlı buharlı geminin denize indirilmesi
1838 – Mekteb-i Adli’nin açılması; Üsküdar’da Cemaran adlı Ermeni yatılı yüksek okulunun kurulması; Müderrishane-i Bahri’nin Tersane’deki yeni binasına nakledilmesi; Sultan II. Mahmud’un ilk öğretim alanında yeni bir teşebbüse girişmesi; Sami Efendi’nin İstanbul’da doğuşu
1838 – Maliye Nezareti’nin kurulması ve Hazine-i Amire’nin darphaneden ayrılıp Mansure Hazinesi’yle birleştirilmesi
1838 – Defterdarlığın Maliye Nazırlığı’na çevrilmesi
24 Mart 1838 – Meclis-i Vala-yı Ahkam-ı Adliyyenin kurulması
16 Ağustos 1838 – İngiliz tüccarına geniş imkanlar tanıyan Balta Limanı Ticaret Muahedesi’nin imzalanması. Bu muahede ile gümrük resmi oranının ihracatta %12, ithalatta %5 olarak tesbiti
1839 – “Kaime-i mutebere-i nakdiyye”nin çıkarılması
1839 – Ali Süavi’nin doğumu; Mekatib-i Rüşdiye Nezareti’nin kurulması; Mekteb-i Tıbbiye’nin Galatasaray’daki yeni binasına taşınması ve mektebin adının Mekteb-i Tıbbiye-i Adliye-i Şahane olarak değiştirilmesi; Mekteb-i Ulum-ı Edebiye’nin açılması; Notre Dame de Sion Kız Lisesi’nin kurulması
18391844 – Dr. Bernard’ın Mekteb-i Tıbbiye nazırlığı dönemi
18391845 – Mekteb-i Fenn-i Nücum’un faaliyet dönemi
24 Haziran 1839 – Mehmed Ali ile savaşın tekrar başlaması, Osmanlı kuvvetlerinin Nizip mağlubiyeti
1 Temmuz 1839 – II. Mahmud’un vefatı üzerine Abdülmecid’in tahta çıkması, Osmanlı donanmasının Mehmed Ali’ye teslimi
3 Kasım 1839 – Tanzimat Fermanı’nın ilanı
3 Mayıs 1840 – Ceza Kanunname-i Hümayunu’nun Fransa’dan mülhem bir biçimde düzenlenmesi ve kabulü (14 Temmuz 1851‘de bu kanun, kanun-u cedid olarak tadilatla yeniden yürülüğe girer)
1840 – Gayri müslim tebaadan Avrupa’ya talebe gönderilmeye başlanması
1840 – Tanzimat’ın tatbik edildiği yerlerde temettü vergisi konulma kararı
1840 – Bütün hazinelerin Maliye Hazinesi’ne katılması
1840 – Posta Nezareti’nin kurulması
21 Aralık 1840 – Namık Kemal’in doğumu
1841 – Lübnan olayları
18411906 – Ahmed Ali Paşa’nın doğumu. (ressam)
24 Mayıs 1841 – İngiltere’nin yardımıyla Mısır meslesinin halli, Mısır’ın veraset usulü ile Mehmed Ali Paşa’ya bırakılması
13 Temmuz 1841 – Londra Boğazlar Mukavelenamesi
1842 – Askeri Baytar Mektebi’nin açılması
18421910 – Osman Hamdi (ressam, eğitimci, müzeci, arkeolog)
1843 – Hereke Fabrikası’nın kurulması
1843 – Zeytinburnu Demir Fabrikası inşaatına başlanması
1843 – Muhdes kara gümrüklerinin kaldırılması
1843 – Feshane’ye çuka dokuma tezgahlarının ilavesi
1 Şubat 1844 – Tashih-i sikke
1844 – Feshane’de buhar makinelerinin kullanılmaya başlanması
1845 – İzmir’de su kuvvetiyle çalışan kağıt fabrikasının kurulması
1845 – Bahriye Mektebi’nin Heybeliada’daki binasına taşınması; Kadı yetiştirmek için Süleymaniye’de “Muallimhane-i Nüvvab” medresesinin kurulması; Rüşdiyelerin Darü’l-fünun’a öğrenci yetiştiren orta dereceli mektepler olarak kabul edilmesi
Ocak 1845 – Sultan Abdülmecid’in Meclis-i Vala’yı ziyareti
13 Mart 1845 – Meclis-i Muvakkat’ın (Geçici Maarif Meclisi) çalışmalarına başlaması
10 Nisan 1845 – Polis (zabıta) teşkilatının kuruluşu (12 Rebiülevvel 1261 tarihli nizamname)
1846 – Meclis-i Maarif-i Umumiye kurulması; Mekatib-i Umumiye Nezareti’nin kurulması; Başhoca Seyyid Ali Paşa’nın ölümü
1846 – Rus Ticaret Muahedesi
16 Şubat 1846 – Zabtiye müşiriyetinin kurulması – Darü’l-Fünun kurmada ilk teşebbüs
1847 – Timarlı Sipahi Teşkilatı’nın ilgası
1847 – Telgrafın Beylerbeyi Sarayı’nda denenmesi
1847 – Dersaadet Bankası’nın kuruluşu
1847 – İstanbul’da ilk piyano resitali (Liszt Abdülmecid’e Donizetti’nin Mecidiye Marşı’nı çalıyor); Yeşilköy’de bulunan Ayamama Çiftliğinin ziraat talimhanesi şekline getirilerek ilk pamuk ziaati uygulama eğitiminin burada verilmeye başlanması
1 Mart 1847 – Recaizade Ekrem’in doğumu
1848 – Avrupa’da liberal ihtilaller : Polonya ve Macaristan’da milliyetçi ayaklanmalar
1848 – Protestan Ermeni cemaatinin ve kilisesinin resmen tanınması
1848 – İstanbul’da ilk Sanayi Mektebi’nin kurulmasına teşebbüs edilmesi
16 Mart 1848 – İstanbul’da Darü’l-Muallimin açılması
18 Kasım 1848 – Osmanlı yapımı ilk demir vapurun denize indirilmesi
1849 – Veteriner öğretim faaliyetlerine başlanması; Yesarizade Mustafa İzzet’in İstanbul’da vefatı
18501847‘den geçerli sayılmak üzere gümrük resimlerine esas teşkil eden mal fiyatlarında ithalatta %20, ihracatta %16 indirim yapıldıktan sonra gümrük resimlerinin tesbit edilmesi kararı
1850 – Ticaret Kanunname-i Hümayunu’nun kabulü
1850 – İlk faizsiz kaimenin çıkarılması
1850 – Muallim Naci’nin doğumu
12 Mart 1850 – Darü’l-Maarif’in öğrenime başlaması
1851 – Ceza Kanunname-i Hümayunu’nun kabulü
1851 – Londra Sergisi
1851 – Akademik karakterde ilk ilmi dernek olan Encümen-i Daniş’in açılması
18 Temmuz 1851 – Encümen-i Daniş’in kurulması
1852 – Abdülhak Hamid’in doğumu; İstanbul Şark Cemiyetinin (Societe Orientale de Constantinople) kurulması
1853 – “Mukaddes yerler” meselesi, Rusya’nın tazyikleri ve Kırım Savaşı’nın patlaması
1853 – İstanbul’da I. Abdülmecid tarafından Dolmabahçe Sarayı’nın inşa ettirilmesi
1854 – İlk dış istikraz : Borçlanma devrinin ve alışkanlığının başlaması
1854 – Meclis-i Vala’nın “Meclis-i Ali-yi Tanzimat” ve “Meclis-i Ahkam-ı Adliye’ye” ayrılması
1854 – İhtisab teşkilatının lağvı
12 Mart 1854 – Rusya’ya karşı İngiltere ve Fransa ile ittifak
1855 – Piyanonun yüksek sosyeteye geçişi [Leyla (Saz) Hanım’ın babası Hekimbaşı İsmail Paşa’nın köşküne İtalya’dan getirtilen]
1855 – Gayri müslimlerden alınan “cizye”nin kaldırılması
1855 – Paris Sergisi
16 Ağustos 1855 – İstanbul’da Şehremanetinin kurulması (modern belediye idarelerinin başlangıcı)
9 Eylül 1855 – Osmanlı İmparatorluğu’nda telgrafın hizmete girmesi
14 Kasım 1855 – Et ve Ekmek dışında hemen bütün maddelerden narhın kaldırılması
1856 – Rusya’nın Asya’da Türk illeri istikametinde fetihlere başlamasının şartlarının oluşması
1856 – Bank-ı Osmani’nin kurulması
1856 – Arap alfabesinin Mors alfabesine uyarlanmasıyla telgrafların Türkçe olarak çekilmeye başlanması
1856 – Islahat Fermanı
18561860 – Köstence-Çernevo’da demiryolu hattının yapımı
18561866 – İzmir-Aydın demiryolu hattının yapımı
15 Şubat 1856 – İstanbul Tıp Cemiyeti’nin (Societe Medicale de Constantinople) kurulması
18 Şubat 1856 – Islahat Fermanı’nın ilanı
30 Mart 1856 – Paris Barış Antlaşması
30 Mart 1856 – Rusya’nın bozguna uğraması
30 Mart 1856 – Karadeniz’in tarafsız ve silahsız bir hale getirilmesi
22 Mayıs 1856 – İstanbul Tıp Cemiyeti’ne Şahane ünvanının verilmesi ve cemiyetin adının, Cemiyet-i Tıbbiye-i Şahane olarak değişmesi
1857 – Orman Mektebi açılması hususunda ilk teşebbüs
1857 – Cidde olayları ve İngiliz kuvvetlerinin, müslim-gayri müslim çatışmalarına müdahalesi
1857 – Gümrük resminin, eşyanın vardığı değil çıktığı yerde alınması usulünü getiren Mahrec Nizamnamesi’nin yayımlanması
18571862 – Beyrut – Şam şosesinin yapımı
17 Mart 1857 – Maarif-i Umumiyye Nezareti’nin kurulması
6 Kasım 1857 – Paris’te Mekteb-i Osmani adında bir Osmanlı mektebinin açılması
1858 – Ceza Kanunname-i Hümayunu’nun kabulü
1858 – Kız rüşdiye mekteplerinin açılması
1858 – Kaimelerin iptali için dış istikraz yapılması
18581859 – Emlak, arazi ve temettü vergilerinin ayrılması
6 Haziran 1858 – Arazi Kanunnamesi’nin kabulü
8 Haziran 1858 – Beyoğlu ve Galata’da kurulacak Altıncı Daire-i Belediyye’nin nizamname-yi umumisi (ilk örnek belediye)
1859 – Kaimelerin piyasadan toplanabilmesi için “iane-i umumiyye” toplanması
1859 – Fransızca’dan yapılan ilk şiir tercümesi risalesi, Şinasi’nin Tercüme-i Manzume’sinin neşri
12 Şubat 1859 – Mekteb-i Mülkiyye’nin kuruluşu
1860 – Ticaret mahkemelerinin kuruluşu
1860 – İlk basılı yerli tiyatro, Şinasi’nin Şair Evlenmesi’nin tefrika edilmesi
18601861 – Lübnan ve Suriye Olayları
18601861 – Lübnan’ın imtiyazlı bir eyalet haline getirilmesi
22 Ekim 1860 – Tercüman-ı Ahval gazetesinin yayına başlaması
1861 – Abdülmecid’in vefatı ve Abdülaziz’in tahta çıkması
1861 – Cemiyet-i İlmiyye-i Osmaniye’nin kuruluşu
1861 – Usul-i Muhakemat-ı Ticaret Nizamnamesi’nin kabulü
18611866 – Rusçuk – Varna demiryolu hattının yapımı
9 Haziran 1861 – Cebel-i Lübnan mutasarrıflığı’nın hususi statüsünün tesbiti ve Cebel-i Lübnan nizamnamesi
9 Haziran 1861 – David Paşa’nın Lübnan’a vali olarak atanması
29 Nisan 1861 – Fransız ve İngilizler’le Kanlıca Ticaret muahedelerinin yapılması. Bu muahede dış ticarette gümrük resmi oranının %8‘e yükseltilmesi ve esnaflıkta inhisar sisteminin kaldırılması
1862 – Tuna vilayetinin kuruluşu ve Mithad Paşa’nın vali olarak tayini
1862 – Gümrük resimlerine esas teşkil eden mal fiyatlarında %10 indirim yapıldıktan sonra gümrük resmi alınmaya başlanması
1862 – Kaimelerin piyasadan tamamıyla toplanması
1862 – Altının değerinin 100 kuruş olarak tesbiti
1862 – Roman türünde Batıdan yapılan ilk tercüme, Fenelon’dan Tercüme-I Telemak’ın Yusuf Kamil Paşa tarafından yayınlanması; Cemiyet-I Tıbbiye-i Osmaniye’nin kurulması
1862 – Mahrec-i Aklam’ın kurulması
20 Temmuz 1862 – Mekteb-i Maarif-i Adliye’nin, “Mekteb-i Aklam” adı altında yeni bir şekle sokulması
8 Ekim 1862 – Islah-ı Sanayi Komisyonu’nun teşkil edilmesi
1863 – Abdülaziz’in Mısır’a seyahati
1863 – Mithad Paşa tarafından Niş’te ilk Islahhane’nin (sonraki yıllarda Sanayi Mektebi) kuruluşu
1863 – İstanbul Eczacılık Cemiyeti’nin (Societe de Constantinople) kurulması; Protestan Robert Koleji’nin açılması
1863 – Menafi Sandığı’nın kurulması
1863 – Mektuplara pul yapıştırılmaya başlanması
1863 – Ticaret-i Bahriyye Kanunnamesi’nin kabulü
13 Ocak 1863 – Darü’l-Fünun’da, halka açık serbest konferans şeklinde derslere başlanması
18 Şubat 1863 – Sultanahmet Sergisi’nin (Sergi-i Umumi) açılışı
1864 – Mekatib-i Sıbyan-ı Müslime Komisyonu’nun kurulması; Mekteb-i Harbiye dahilinde Erkan-ı Harp sınıfının açılması; Cemiyet-i Tedrisiye-i İslamiye’nin (Darü’ş-Şafaka) kurulması; Saint Joseph okulunun kurulması; İlk basılmış nazariyat kitabı (Haşim Bey’in Mecmu’atü’l-Makamat’ı)
1864 – İyonya adalarının (Yedi Ada Cumhuriyeti’ni oluşturan adalar) İngiltere tarafından Yunanistan’a verilmesi
1864 – Karadan Hindistan’ı Avrupa’ya bağlayan telgraf hattının tamamlanması
1864 – Islah-ı Sanayi Komisyonu’nun kuruluşu
1864 – Nizamiye mahkemelerinin kuruluşu
18641876 – Paris’e talebe gönderilmesi
8 Ekim 1864 – Vilayet Nizamnamesi’nin kabulü
1865 – Müstakil Romen kilisesinin kurulması
1865 – İstanbul Birinci Şehir Postası’nın kuruluşu
1865 – Darü’l-Fünun binasının inşasının tamamlanması ve Maliye Nezareti’ne tahsis edilmesi; Mekteb-i Tıbbiye’nin nazırlığına Cemaleddin Efendi’nin getirilmesi
Eylül 1865 – Mekteb-i Osmani’nin lağvedilmesi
1866 – Girit isyanları , Yunanistan ile birleşme faaliyetleri
1866 – Tezkire türünün son örneği olan Hatimetü’l-Eş’ar’ı yazan Fatih’in ölümü; Halid Ziya’nın doğumu
1866 – Mısır veraset usulünün değiştirilmesi
1866 – Ahmed Süreyya Emin Bey’in modelini hazırladığı seri ateşli topla Osmanlılar’ın topçulukta hamle yapması
1866 – Simkeşler Şirketi’nin kuruluşu
1866 – Dahilde sarfedilecek malların rayiç fiyatından %10 indirim yapıldıktan sonra gümrük resimlerinin tesbit edilmesi kararı
18661867 – Avusturya’nın Prusya karşısında mağlup olması ve Macaristan ile eşit bir birlik kurması : Avusturya-Macaristan İmparatorluğu
1867 – Sırbistan’daki son Osmanlı askeri temsiliyetinin ortadan kaldırılması, Sırp kalelerinin tahliyesi
1867 – Rüşdiyelere gayri müslim talebe alınmaya başlanması; Beyrut Amerikan Üniversitesi’nin kurulması
1867 – Mısır Valisi İsmail Paşa’nın “hıdiv” olması
1867 – Genç Osmanlılar’ın Avrupa’ya kaçmaya başlamaları
1867 – Yabancılara mülk edinme hakkının verilmesi
1867 – Bahriye Nezareti’nin Kuruluşu
1867 – Saraçlar Şirketi’nin kuruluşu
1867 – Menafi Sandığı’nın bütün vilayet ve sancak merkezlerine yayılması
18671876 – İzmir Rıhtımı’nın inşası
22 Şubat 1867 – Eğitim sahasında Fransız notasının verilmesi
8 Haziran 1867 – Mısır’a hıdivlik statüsünün verilmesi
21 Haziran 1867 – Sultan Abdülaziz’in Avrupa seyahati
1868 – Ali Paşa’nın Girit isyanlarını teskin etmesi ve Girit’e özerk bir statü verilmesi
1868 – Galatasaray Sultanisi’nin açılması
1868 – İstanbul Emniyet Sandığı’nın kurulması
1868 – Demirciler ve Dökümcüler şirketlerinin kuruluşu
1868 – Yunan postasının kapatılması
1868 – Feshane’nin modern bir dokuma fabrikası haline getirilmesi
1868 – Darü’l-Muallimin-i Sıbyan’nın açılması; Mekteb-i Hiref ve Sanayi’nin kurulması; Sanayi Mektebi’nin kurulması
1 Mart 1868 – Adliye Nezareti’nin kurulması
1 Nisan 1868 – Şura-yı Devlet’in teşekkülü ve Divan-ı Ahkam-ı Adliyye’nin ayrı bir temyiz organı olarak ayrılması
1 Eylül 1868 – Mekteb-i Sultani’nin açılması
1869 – Süveyş Kanalı’nın açılması
1869 – Osmanlı Ordusu’nun Nizamiye, Redif ve Mustahfız diye üç bölüme ayrılması
1869 – Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye’nin ilk kitabının kabulü
1869 – Mekteb-i Harbiye dahilinde bir Baytar sınıfının açılması
8 Nisan 1869 – İkinci Darü’l-Fünun binasının inşasının tamamlanması ve Darü’l-Fünun-ı Osmani’nin kurulması
26 Ağustos 1869 – Turuk Nizamnamesi’nin kabulü
2 Eylül 1869 – Maarif-i Umumiyye Nizamnamesi ile ilk ve orta tedrisatın düzenlenmesi
Ekim 1869 – Darü’l-Fünun-ı Osmani’de talebe kaydına başlanması
1870 – Müstakil Bulgar kilisesinin kurulması ve Bulgarlar’ın Rum Patrikhanesi’nin nüfuzundan çıkmaları
1870 – Fransa’nın, Almanya ve Prusya Savaşı’nda ağır mağlubiyet alması
1870 – Cenab Şehabeddin’in doğumu; Batılı tarzda ilk roman hikaye türünde, Ahmed Midhat’ın Su-i Zan-Esaret adlı kitabının neşri; Mühendishane’nin Maçka Harbiye Mektebi içerisinde topçu ve istihkam sınıflarında eğitim faaliyetlerine devam etmesi; Sıbyan mekteblerinin ıslahı ve iptidai adı altında yeni mekteplerin açılması; Darü’l-Fünun’ı Osmani’yi teşkil eden şubeler arasında “İlm-i hukuk” şubesinin de yer alması; Tıp eğitiminin Türkçe yapılmaya başlanması
1870 – Karadeniz’in tekrar silahlandırılması ve Rusya’nın Paris Antlaşması’nın hükümlerini tanımaması
1870 – Darülfünunun açılması teşebbüsü
18701927 – Kemaledin Bey (mimar)
20 Şubat 1870 – Darü’l-Fünun-ı Osmani’nin büyük bir merasimle açılması
26 Nisan 1870 – Darü’l-Muallimat’ın açılması
2 Temmuz 1870 – Kavanin ve Nizamat Dershanesi’nin açılması
Ekim 1870 – Darü’l-Fünun müdürü Tahsin Efendi’nin umuma açık konferanslar (ders-I’am) tertip etmesi
1871 – Sadrazam Ali Paşa’nın vefatı
1871 – Saint-Esprit okulunun kurulması
1871 – Abdülaziz’in şahsi idaresinin artması, Mahmud Nedim Paşa sadareti
1871 – Dersaadet Tahvilat Borsası Nizamnamesi’nin yayımlanması
1871 – Posta ve Telgraf nezaretlerinin birleştirilmesi ve İkinci Posta Nizamnamesi’nin neşri
22 Ocak 1871 – İdare-yi Umumiyye-i Vilayat Nizamnamesi
13 Eylül 1871 – Şinasi’nin ölümü
1872 – Emniyet Sandığı’nın şubelerinin açılması
1872 – Darü’l-Maarif idadisinin kurulması; Maadin Mektebinin kurulması
1873 – Meclis-i Tetkikat-ı Şer’iyye’nin kuruluşu
1873 – Mehmed Akif’in doğumu; Türkçe ilk modern tıp lugatı olan Lügat-ı Tıbbiye’nin neşredilmesi; Sava Paşa’nın yeni bir Darü’l-Fünun kurmakla görevlendirilmesi; Darü’l-Fünun-ı Osmani’nin kapanması
Haziran 1873 – Mekteb-i Sultani’nin, Gülhane Bahçesi’ndeki Saray’a bitişik binalara nakledilmesi
1874 – Rusya’nın kışkırtmaları ve Panislavist faaliyetlerin artması
1874 – Hukuk Mektebi, Mülkiye Mühendis Mektebi ve Edebiyat Mektebi’nden oluşan Darü’l-Fünun-ı Sultani’nin açılması; İstanbul Darü’l-Muallimi’nin açılması; İlk basılmış nota (Notacı Emin Efendi, 18451907)
1874 – Kara gümrüklerinin lağvı
1874 – Islah-ı Sanayi Komisyonu faaliyetinin durdurulması
18741875 – Darü’l-Fünun-ı Sultani’nin eğitime başlaması; Osmanlı İmparatorluğu’nda sivil mühendislik eğitiminin başlaması
1875 – Bosna-Hersek isyanları
1875 – Askeri rüşdiye mekteplerinin açılması; Mora Yenişehir İdadisi’nin açılması
1876 – Bulgar isyanları
1876 – Karadağ’ın Osmanlı Devleti’ne savaş ilanı
1876 – Abdülaziz’in tahttan indirilmesi, V. Murad’ın tahta çıkması, hal’i ve Abdülhamid’in cülusu
1876 – Meşrutiyet’in ilanı
1876 – İstanbul’da Balkan krizini görüşmek üzere internasyonal bir konferansın toplanması : Tersane Konferansı
1876 – İstikrazların mürettebat ödemelerinin durdurulması
1876 – Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye’nin son kitabının kabulü
1876 – Edebi roman hüviyetinde ilk eser olan, Namık Kemal’in İntibahı’nın neşri; İzmir ve Manastır’da yaıtılı idadiler açılması
23 Mart 1876 – Ziya Gökalp’in doğumu
23 Aralık 1876 – I. Meşrutiyet’in (Kanun-ı Esasi) ilanı
1877 – Rusya’nın tecavüzü ve Osmanlı-Rus Savaşı’nın başlaması: Balkanlar’ın ve Doğu Anadolu’nun Rus işgaline uğraması
1877 – Mahrec-i Aklam’ın Mekteb-i Mülkiye’nin idadi sınıflarıyla birleştirilmek suretiyle kaldırılması; Mekteb-i Tıbbiye’nin tekrar Gülhane’ye nakledilmesi; Fenn-i Resim ve Mimari Mektebi’nin kurulması
18771878 – Darü’l-Fünun ve Mekteb-i Sultani’nin bir yıl eğitime ara vermesi
19 Mart 1877 – İlk Meclis-i Meb’usan’ın içtimaı (o yılın 28 Haziran’ına kadar çalışır)
25 Eylül 1877 – Dersaadet Belediye Kanunu (Meclis-i Mebusan’da müzakere edilerek kabul edilir)
5 Ekim 1877 – Vilayet Belediye Kanunu’nun kabulü
13 Aralık 1877 – Meclis-i Meb’usan’ın süresiz tatili
1878 – Ayastefanos ve Berlin Antlaşmaları imzalanması
1878 – Sırbistan, Karadağ ve Romanya’nın müstakil birer devlet olmaları
1878 – Bulgaristan Prensliği’nin ortaya çıkması
1878 – Ermeni meselesinin zuhuru
1878 – Ali Suavi’nin öldürülmesi
1878 – Kıbrıs’ın İngiltere tarafından ele geçirilmesi
1878 – Bosna ve Hersek’in Avusturya-Macaristan’ın işgal ve idaresine terki
1878 – Makedonya meselesinin ortaya çıkması
13 Şubat 1878 – Meclisin kapatılması
Ekim 1878 – Darü’l-Fünun-ı Sultani’nin tekrar eğitime başlaması
1879 – II. Abdülhamid devrinde basılan kaimelerin toplatılıp imha edilmesi
1879 – Mehakim-ı Nizamiye Teşkilatı Kanunu’nun kabulü
1879 – Mekatib-i Sıbyaniye Dairesi’nin kurulması; Maarif merkez teşkilatının yeniden düzenlenmesi
1879 – Usul-ı Muhakemat-ı Cezaiyye Kanunu’nun kabulü
1880 – Vergi reformu
1880 – Yafa-Kudüs demiryolu hattının tamamlanması
1880 – İlk köy romanı, Ahmed Midhat’ın Bahtiyarlık’ının neşri; Darü’l-Fünun-ı Sultani Turuk u Maabir Mektebi’nin ilk mezunlarını vermesi
1880 – Usul-ı Muhakemat-ı Hukukiyye Kanunu’nun kabulü
13 Mart 1880 – İstanbul’da bir kız idadisinin açılması
17 Mayıs 1880 – Ziya Paşa’nın ölümü
Ekim 1880 – Darü’l-Fünun-ı Sultani Hukuk Mektebi’nin ilk mezunlarını vermesi
20 Aralık 1880 – Darü’l-Fünun-ı Sultani’nin ilk mezunlarını vermesi; Journal de la Societe de Pharmacie de Contantinople’un yayınlanması; Cemiyet-I İlmiye’nin kurulması
1881 – Mustafa Kemal’in Doğumu
1881 – Mısır’ın İngilizler tarafından işgali
1881 – Düyun-ı Umumiyye idaresinin kurulması
1881 – Mühendishane’de mümtaz sınıf adı altında yeni bir sınıf teşkil edilmesi; Darü’l-Fünun-ı Sultanı Turuk u Maabir Mektebi’nin faaliyetlerinin son bulması; Orman ve Maadin Mektepleri’nin birleştirilmesi
1882 – Tunus’un Fransızlar tarafından işgali
1882 – Muharrem Kararnamesi’nin neşri
2 Ocak 1882 – Sanayi-i Nefise Mektebi’nin kurulması ve Osman Hamdi Bey’in müdür olması
1883 – Osmanlı ordusunun Prusya askeri heyeti tarafından ıslahına başlanması
20 Haziran 1884 – Mülkiye Mühendis Mektebi kurulması
1 Kasım 1884 – Mülkiye Mühendis Mektebi’nin Mühendishane-I Berri-I Hümayun’un bir odasında eğitimine başlaması
2 Aralık 1884 – Yahya Kemal’in doğumu
1885 – Doğu Rumeli’nin Bulgaristan tarafından ilhakı
1885 – Abdülhak Hamid’in Makber’inin neşri
18 Eylül 1885 – Doğu Rumeli eyaleti valiliğinin Bulgaristan prensine verilerek bu bölgedeki kontrolün zayıflaması
1886 – Adana-Mersin demiryolu hattının tamamlanması
1886 – Maarif Nezareti’ne bağlı olarak Mekatib-i Gayri müslime ve Ecnebiye Müfettişliği’nin kurulması
1886 – Adana-Mersin demiryolu hattının tamamlanması
1886 – Maarif Nezareti’ne bağlı olarak Mekatib-i Gayri müslime ve Ecnebiye Müfettişliği’nin kurulması
18861887 – Darü’l-muallimin’in yatılı hale getirilmesi
1887 – Yedikule Havagazı Fabrikası’nın kurulması
1887 – Ahmed Haşim’in doğumu; Şevki Efendi’nin İstanbul’da vefatı
5 Şubat 1887 – Beşir Fuad’ın intiharı
1888 – Haydarpaşa-İzmir-Ankara demiryolu imtiyazının Almanlar’a verilmesi
1888 – Beyrut’ta Saint Joseph Katolik Tıp Mektebi’nin açılması; Baytar sınıfının tekrar Harbiye Mektebi bünyesine alınması
2 Aralık 1888 – Namık Kemal’in ölümü
1889 – İttihad-ı Osmanı Cemiyeti’nin (İttihat ve Terakki) kurulması
1889 – İdadi öğrenimine dayanan dört yıllık bir Mülkiye Baytar Mektebi’nin kurulması
27 Mart 1889 – Yakup Kadri’nin doğumu
1890 – Bulgar Makedonya ve Anadolu’da Ermeni ihtilal çetelerinin faaliyetlerini arttırmaları
1891 – Mülkiye Baytar Mektebi’nin Halkalı Ziraat Mektebi’ne yatılı olarak nakledilmesi
1891 – Yol inşaatında bedenen çalışma mecburiyetinin paraya çevrilmesi
1891 – Kadıköy – Kurbağalıdere Havagazı Fabrikası’nın kurulması
1891 – Hereke Fabrikası’nın halı kısmının açılması
3 Kasım 1891 – Darü’l-Muallim’in aliye şubesi açılması
1892 – Haydarpaşa-İzmit demiryolu hattının işletmeye açılması
1892 – Orman ve Maden Mektebi’nin kapatılması; II. Abdülhamid tarafından Yıldız’da porselen atölyelerinin kurulması
18931896 – İstanbul-Selanik demiryolu hattının yapımı
1894 – Halkalı Ziraat ve Baytar Mektebi’nin ilk veteriner mezunlarını vermesi; İmmaculée Conseption veya St Marie okulunun kurulması; İlk basılmış musiki lugatı (Hoca Kazım Bey’in Musiki Istılahatı)
1894 – Sasun’da Ermeni olayları
1894 – Selanik-Manastır demiryolu hattının tamamlanması
1895 – İstanbul’da Ermeni olayları, yabancı devletlerin Ermeniler lehinde müdahaleleri
1895 – Galata Rıhtımı inşaatının tamamlanması
1895 – Gayri müslim okullarına Türkçe muallimi tayininin kararlaştırılması
1895 – Baruthane-i Amire’de dumansız barut imal edilmesi
14 Şubat 1895 – Sadrazam Said Paşa’nın beş fakülteden “darü’l-icaze” oluşan bir darü’l-fünun kurma teklifi
1896 – Tevfik Fikret’in Servet-i Fünun’un edebi sayfalarının idareciliğini yüklenmesiyle Edebiyat-ı Cedide devrinin başlaması
1896 – Ermenilerin Osmanlı Bankası’nın İstanbul şubesine saldırmaları
1896 – Girit isyanının alevlenmesi
1896 – Eskişehir-Konya demiryolu hattının tamamlanması
1897 – Yunan kuvvetlerinin Girit’e çıkması, Yunan çetelerinin Rumeli’deki Osmanlı sınırlarına saldırmaları
17 Nisan 1897 – Osmanlı-Yunan Savaşı ve Osmanlı zaferi
1898 – Girit meselesinin devam etmesi; adaya muhtariyet verilmesi Osmanlı kuvvetlerinin geri çekilmesi, Yunan prensi Yorgi’nin vali olarak kabul edilmesi
1899 – Bağdat demiryolu imtiyazının Almanlar’a verilmesi
1899 – Arifiye-Adapazarı demiryolu hattının açılması
1900 – Hicaz demiryolunun inşasına girişilmesi
1900 – İstanbul Rıhtımı inşaatının tamamlanması
31 Ağustos 1900 – Darü’l-Fünun-ı Şahane’nin kurulması
1901 – Servet-i Fünun dergisinin geçici olarak kapatılmasıyla Edebiyat-ı Cedide topluluğunun dağılması; Lügat-ı Tıbbiye’nin ikinci baskısının yapılması; Vidinli Tevfik Paşa’nın ölümü
1901 – Makedonya’da çete faaliyetlerinin artması, büyük devletlerin müdahaleleri
19011908 – Hicaz demiryolu hattının yapımı
1902 – Yemen isyanlarının tekrar başlaması
1902 – Hereke Fabrikası’na çuka ve şayak tezgahlarının eklenmesi
23 Kasım 1902 – Makedonya’da Bulgar İhtilal Cemiyeti’nin faaliyeti
23 Kasım 1902 – Cum’a-ı Bala ayaklanması
23 Kasım 1902 – Makedonya’ya özel ıslahat planı hazırlanması
8 Aralık 1902 – Hüseyin Hilmi Paşa’nın geniş yetkilerle “umumi müfettiş” olarak Makedonya’ya tayini
1903 – İdadilerin altı yıla çıkarılması
23 Ağustos 1903 – İlinden (Aya ilya yortusu günü) isyanı
23 Ağustos 1903 – Bulgar-Osmanlı Savaşı tehlikesinin doğması
31 Ağustos 1903 – Şam Mekteb-i Tıbbiyesi’nin kurulması
Eylül 1903 – Mürzsteg Programı : Makedonya’ya muhtariyet verilmesi
1904 – Haydarpaşa Rıhtımı’nın tamamlanarak işletmeye açılması
1905 – Hereke Fabrikası’nda fes imalatına başlanması
21 Temmuz 1905 – Ermeniler’in II. Abdülhamid’e bombalı saldırı tertiplemeleri
1906 – Akabe olayları ve Akabe krizi
1908 – Beykoz Deri Fabrikası’nın Harbiye Nezareti’ne bağlanması
1908 – Osmanlı Eczacı İttihat Cemiyeti’nin kurulması; Osmanlı Cemiyet-i İlmiye-i Baytariyesi’nin açılması; Osmanlı Mühendis ve Mimar Cemiyeti’nin kurulması
23 Temmuz 1908 – II. Meşrutiyet’in ilanı
5 Ekim 1908 – Avusturya- Macaristan’ın Bosna-Hersek’i ilhak ettiğini ilan etmesi.
6 Ekim 1908 – Girit Rumları’nın adayı Yunanistan’a bağladıklarını ilan etmeleri
17 Aralık 1908 – II. Meşrutiyet dönemi ilk Meclis-i Meb’usanının toplanması
1909 – Adana’da Ermeniler’in ayaklanmaları
1909 – Gayri müslimlere “bedel” yerine askerlik hizmeti konulması
1909 – Fecr-i-Ati edebi topluluğunun kuruluşu; Cemiyetler Kanunu’nun çıkması; Dişhekimliği Okulu’nun açılması; Orman Mekteb-i Alisi adı altında yeni bir okul açılması; Mekteb-i Tıbbiye’nin, Mekteb-i Tıbbiye-i Askeriye ile birleştirilerek Haydarpaşa’ya nakledilmesi; Muallimhane-i Nüvvab’ın Medresetü’l-Kuzat adını alması; Mülkiye Mühendis Mektebi’nin Nafıa Nezareti’ne bağlanması ve Mühendis Mekteb-i Alisi adını alması
19091910 – Osmanlı Mühendis ve Mimar Mecmuası’nın çıkması
27 Şubat 1909 – Usul-i Muhasebe-ı Umumiyye Kanunu’nun kabul edilmesi
13 Nisan 190931 Mart Olayı
19 Nisan 1909 – Hareket Ordusu’nun Yeşilköy’e varması, İstanbul’daki kargaşayason vererek düzeni sağlaması
27 Nisan 1909 – II. Abdülhamid’in tahttan indirilmesi, V. Mehmed Reşad’ın tahta çıkarılması
21 Ağustos 1909 – Darü’l-Fünun-ı Şahane’nin Vezneciler’deki Zeynep Hanım konağına taşınması
17 Aralık 1909 – Meclisin açılması
1910 – Arnavutlar’ın ayaklanmaları
1910 – Dahili gümrüklerin tamamen kaldırılması
1910 – Vilayet merkezlerindeki bir kısım idadilerin “lise”ye dönüştürülmeye başlanması; ilk çalgı metodu (Ali Salahi Bey, Kendikendine Ud Öğrenme Usulü, Matbaa-ı Amire).
1911 – Sultan Reşad’ın Arnavutlar’ı teskin için Rumeli seyahatine çıkartılması
1911 – İtalya’nın Trablusgarp ve Bingazi’ye saldırması ve işgali
1911 – Gayri müslim cemaatlerin birleşerek mektepleri konusunda yeni bir düzenleme istemeleri; 78 devirli ilk plaklar (Tanburi Cemil, Orfeon Record)
19111912 – Osmanlı İtalyan Savaşı
1912 – Yeşilköy Hava Uçuş Okulu’nun Açılışı
19121913 – Balkan devletlerinin Osmanlı-İtalyan Savaşı’ndan istifade etmek istemeleri : Balkan Savaşı
18 Ocak 1912 – Meclis-i Meb’usan’ın feshi
25 Mart 1912 – Türk Ocaklarının kurulması
18 Nisan 1912 – II. Dönem Meclis-i Meb’usan’ın toplanması
18 Nisan 1912 – İtalyanlar’ın Rodos, Oniki Ada ve Çanakkale Boğazı’na tecavüzleri
5 Ağustos 1912 – II. Dönem Meclis-i Meb’usan’ın feshi
22 Temmuz 1912 – Gazi Ahmed Muhtar Paşa hükümeti : Büyük Kabine
Eylül – Ekim 1912 – I. Balkan Savaşı
15 Ekim 1912 – Trablus ve Bingazi’nin İtalya’ya terki : Ouchy Antlaşması, Rodos ve Oniki Ada’nın İtalya elinde kalması
29 Ekim 1912 – Kamil Paşa’nın sadareti
29 Kasım 1912 – Arnavutluk’un istiklalini ilan etmesi
1913 – Liselerin mevcut idadilerin yerini alması
23 Ocak 1913 – Babıali Baskını : Mahmud Şevket Paşa’nın sadareti
13 Mart 1913 – Muvakkat İdare-i Umumiyye-i Vilayet Kanunu (kanun meclisten geçmeden yürürlüğe girer)
30 Mayıs 1913 – I. Balkan Savaşı’nın sona ermesi
11 Haziran 1913 – Sadrazam Mahmud Şevket Paşa’nın öldürülmesi, Said Halim Paşa’nın sadareti
29 Haziran 1913 – Balkan devletleri arasında savaş : Osmanlı mirasının paylaşılmasının kanlı kavgası
21 Temmuz 1913 – Edirne’nin geri alınması
29 Ağustos 1913 – Osmanlı-Bulgar barışı : İstanbul Antlaşması
14 Kasım 1913 – Osmanlı-Yunan barışı : Atina Antlaşması
14 Aralık 1913 – Osmanlı ordusunun Almanya tarafından ıslahı
1914 – Ecnebi postalarının hepsinin kapatılması
1914 – Dış ticarette gümrük resmi oranının %15‘e çıkarılması
1914 – Islah-ı Medaris Nizamnamesi
1914 – Diş Hekimleri Mezunin ve Talebe Cemiyeti’nin kurulması; Türk Bilgi Derneği’nin kurulması; Medreset’ül-Hattatin’in kurulması; Dar’ül-Hilafeti’l-Aliyye Medreseleri’nin kurulması; Medresetü’l-Hattatin’in İstanbul’da açılışı; Medresetü’l-Hattatin’in açılışı; İlk resmi müzik ve tiyatro okulu (Darü’l-Elhan)
8 Şubat 1914 – Anadolu’da Ermeni talepleri doğrultusunda ıslahatı öngören Osmanlı-Rus Antlaşması (“Muamele”)
14 Mayıs 1914 – III. Dönem Meslis-i Meb’usan
28 Haziran 1914 – Avusturya-Macaristan veliahdının Saraybosna’da öldürülmesi
28 Temmuz 1914 – Avusturya Macaristan’ın Sırbistan’a savaş ilanı
1 Ağustos 1914 – Almanya’nın Rusya’ya savaş ilanı
2 Ağustos 1914 – Meclis-i Meb’usan’ın süresiz tatili (IV. Ve son dönem meclis 12 Ocak 1920‘de toplanacak ve 2 Nisan 1920‘de İstanbul’un işgali üzerine dağıtılarak mebuslar sürgüne yollanacak)
2 Ağustos 1914 – Osmanlı Devleti ile Almanya arasında ittifak antlaşmasının imzalanması
4 Ağustos 1914 – Almanya’nın Fransa’ya, İngiltere’nin Almanya’ya savaş ilanı : I. Cihan Savaşı’nın başlaması
10 Ağustos 1914 – Alman savaş gemilerinin (Yavuz ve Midilli) Boğazlardan geçmelerine izin verilmesi
9 Eylül 19141 Ekim tarihinden geçerli olmak üzere kapitülasyonların kaldırılması
12 Eylül 1914 – İnas Darü’l-Fünun’unun kurulması
29 Eylül 1914 – İslah-ı Medaris Nizamnamesi’nin yayınlanması
29 Ekim 1914 – Karadeniz’e açılan Osmanlı filosunun Rus limanlarını topa tutması
Kasım – Aralık 1914 – Enver Paşa kumandasındaki Osmanlı kuvvetlerinin Sarıkamış felaketi
3 Kasım 1914 – Rusya’nın Osmanlı Devleti’ne savaş ilanı
5 Kasım 1914 – İngiltere ve Fransa’nın Osmanlı Devleti’ne savaş ilanı
11 Kasım 1914 – Osmanlı Devleti’nin İtilaf Devletleri’ne savaş ilanı
14 Kasım 1914 – Cihad-ı Ekber ilanı
14 Kasım 1914 – İnas Sanayi-I Nefise Mektebi’nin açılması
18 Aralık 1914 – Mısır’ın İngiltere himayesinde bir “krallık” haline getirilmesi, Osmanlı Devleti’nin hukukuna son verilmesi
1915 – Evrak-ı nakdiyye çıkarılması
1915 – Gümrük resmi oranının %30‘a yükseltilmesi
1915 – Mekteb-i Tıbbiye’nin Darü’l-Fünun’a bağlanarak bugünkü İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’ne dönüşmesi
Ocak – Şubat 1915 – Cemal Paşa kumandasındaki Osmanlı kuvvetlerinin Mısır seferi : Kanal hezimeti
Ocak – 18 Mart 1915 – Müttefiklerin Çanakkale Boğazı’nı geçmeye çalışması : Çanakkale Savaşları
27 Mayıs 1915 – Doğu Anadolu’da Ruslar’la işbirliği yapan Ermeni nüfusun iç bölgelere taşınması : Tehcir
1916 – Hicaz ve Mekke’nin kaybı
1916 – İzmit Dokuma Fabrikası’nın kapanması
1916 – Tevhid-i Meskukat Kanunu
1916 – Dar’ül-Hilafeti’l-Aliyye Medreseleri üstünde Medresetü’l-Mütehassısın adı altında bir ihtisas medresesi kurulması; İlk Musiki cemiyeti (Darü’t-Talim-i Musiki)
1917 – Yıldırım Orduları Grubu’nun kurulması
1917 – Irak ve Suriye cephelerinin çöküşü
1917 – Rusya’da Bolşevik ihtilalinin çıkması ve çarlığın sonu
1917 – Cemaat mahkemelerinin kaza yetkisinin kaldırılışı
1917 – Hukuk-ı Aile Kararnamesi’nin kabulü
25 Mart 1917 – Şer’iyye mahkemelerinin Adliye Nezaretine bağlanması
6 Nisan 1917 – Amerika Birleşik Devletleri’nin savaşa iştiraki ve Almanya’ya savaş ilanı
1918 – Şam Mekteb-i Tıbbiyesi’nin Beyrut’un işgali neticesinde kapanması; Gazi Ahmed Muhtar Paşa’nın ölümü
3 Mart 1918 – Brest Litowsk Antlaşması
3 Temmuz 1918 – Sultan Reşad’ın vefatı ve Vahdeddin’in tahta çıkması
2 Ekim 1918 – Bulgaristan’ın savaştan çekilmesi
8 Ekim 1918 – Sadrazam Talat Paşa’nın istifası, Ahmed İzzet Paşa’nın sadareti
30 Ekim 1918 – Mondros Mütarekesi’nin imzalanması
34 Kasım 1918 – Almanya ve Avusturya’nın savaştan çekilmeleri
8 Kasım 1918 – İzzet Paşa’nın istifası ve Tevfik Paşa’nın sadareti
13 Kasım 1918 – İtilaf Devletlerinin İstanbul önlerine gelerek şehri teslim almaları
1919 – Hukuk-ı Aile Kararnamesi’nin ilgası
1919 – İstanbul Darü’l-Fünun-un bir ıslahat programı ile Osmanlı Darü’l-Fünun-u adıyla yeniden canlandırılmaya çalışılması; Harbiye Mektebi’nin adının “Muhtelit Harbiye Mektebi” olması
4 Mart 19194 Mart 1919 Damat Ferid Paşa’nın sadareti: Hürriyet ve İtilaf Partisi’nin iktidara geçmesi
15 Mayıs 1919 – Yunanlılar’ın İzmir’i işgali ve Batı Anadolu’da ilerlemeleri
19 Mayıs 1919 – Mustafa Kemal Paşa’nın İstanbul Hükümeti tarafından Anadolu’ya gönderilmesi
23 Temmuz 1919 – Erzurum Kongresi
4 Eylül 1919 – Sivas Kongresi
2 Ekim 1919 – Damat Ferid’in istifası ve Ali Rıza Paşa’nın sadareti
22 Ekim 1919 – Amasya Protokolü
24 Ekim 1919 – Çıkarılan yeni bir nizamname ile fakültelere “medrese” denmeye başlanması ve Darü’l-Fünun’un ilmi muhtariyeti haiz olduğunun tasdik edilmesi
29 Kasım 1919 – Misak-ı Milli : Milli gaye ve hedeflerin, milli sınırların belirlenerek ilanı
1920 – Mektebi Harbiye’nin Ankara’da “Sunuf-ı Muhtelife Zabit Namzetleri Talimgahı” olarak açılması; İnas Darü’l-Fünun-un lağvedilmesi
16 Mart 1920 – İtilaf işgal kuvvetlerinin İstanbul’daki resmi binalara girmeleri, meclisin dağıtılması ve kapanması, mebusların Anadolu’ya kaçmaları, ele geçenlerin İngilizler tarafından sürülmesi
5 Nisan 1920 – Ferid Paşa’nın sadareti
11 Mayıs 1920 – Ferid Paşa hükümetinin Mustafa Kemal’i idama mahkum etmesi ve askerlikten tardı
10 Ağustos 1920 – İstanbul Hükümeti’nin Sevr Antlaşması’nı imzalanması
23 Aralık 1920 – Gümrü Antlaşması’nın imzalanması
1921 – Edebiyat ve Fen Fakültelerinde karma eğitime geçilmesi; askeri ve mülki baytar mekteplerinin “Baytar Mekteb-i Alisi” adı altında birleştirilmesi; Salih Zeki’nin ölümü
27 Ocak – 12 Şubat 1921 – Londra Konferansı : Anadolu için söz söyleme hakkının Ankara Hükümeti’nde olduğunun tespiti
31 Mart 1921 – II. İnönü Zaferi
3 Eylül 1921 – Sakarya Meydan Savaşı
20 Eylül 1921 – Fransa ile barış
1922 – Türk Diş Tabipleri Cemiyeti’nin kurulması; Hukuk ve Tıp Fakültelerinde karma öğretime geçilmesi
27 Ağustos 1922 – Büyük Taarruz : işgalci Yunan kuvvetlerinin imhası
30 Ağustos 1922 – Büyük Zafer : Yunan Başkumandanı’nın esir edilmesi
9 Eylül 1922 – İzmir’in kurtuluşu
11 Ekim 1922 – Mudanya Mütarekesi
1 Kasım 1922 – Saltanatın ilgası
16 Kasım 1922 – Sultan Vahdeddin’in yurtdışına çıkması
16 Kasım 1922 – Abdülmecid Efendi’nin halife olarak seçilmesi
1923 – Birinci ilmi heyet’in Ankara’da toplanması; Darü’l-muallim’in Yüksek Muallim Mektebi adını alması
24 Temmuz 1923 – Lozan Barış Antlaşması
25 Eylül 1923 – Mekteb-i Harbiye’nin Ankara’dan İstanbul’daki eski Harbiye binasına nakledilmesi
13 Ekim 1923 – Ankara’nın başşehir olarak kabulü
29 Ekim 1923 – Cumhuriyet’in ilanı
3 Mart 1924 – Hilafetin ilgası ve Osmanlı hanedan mensuplarının yurtdışına çıkartılmaları
1300 => Japonların geniş çaplı denizcilik eylemlerine girişmeleri.
1300 => Cermen ve Frank şövalyelerinin Baltık ve Doğu imparatorluklarını kurup ticaret etkinliklerine girişmeleri
13371453 => Yüzyıl Savaşları İngiltere ile Fransa arasında kiralık askerlerle yürütülen her yeri yakıp yıkıp yağmalayıcı savaşlar.
13471351 => Avrupa’da Veba salgını
1300 => Rönesans’ın İtalya’da biçimlenmeye başlanışı.
1354 => Türkler’in Çanakkale Boğazı’nı geçip Gelibolu Yarımadasını ele geçirerek Avrupa’ya adım atmaları.
1389 => Kosova Savaşı’nda Sırpları yenen Türklerin Balkanlarda askeri üstünlüğü ele geçirmeleri.
1500 => İnkalar’ın And Dağları’ndaki merkezlerinde yayılan imparatorluklarının Peru’da merkezi bir rejim kurması.
1417 Papalık monarşisinin Konstanz kurultayında onaylanmasıyla Protestan-Katolik ikililiğinin azaltılması
 1430 Çinlilerin denizlerden çekilmesiyle Japonların Güneybatı Pasifik’te deniz üstünlüğünü ele geçirmeleri.
1453 Konstantinopolis’in Türklerin eline geçmesi bunun üzerine Rusların Ortodoks kiliselerinin Hristiyanlığın son kalesi olduğuna inanmaları
1480 Moskova Dükü III. İvan’ın Altınordu egemenliğini tanımayıp “Çar” sanını alarak bağımsızlığını ilan edişi.
1492 Kolomb’un okyanusu aşması
1492 Müslüman Faslıların Avrupa’daki son kalesi Grenada’nın alınışı bu olayla Hristiyan haçlı ruhunun körüklenmesi
1500 İtalyan Rönesansı’nın doruğuna ulaşması
1500‘den sonra Avrupa’nın deniz üstünlüğü kurması
15001650 Avrupa’da fiyatların hızla yükseldiği “Fiyat Devrimi”
15001700 arası milyonlarca kilometrelik ülkenin milyonlarca insanın islam yönetimine sokulmasıyla İslam tarihinin en parlak dönemi
1508 Şah İsmail’in Bağdat’ı fethetmesi
1509 Portekizlilerin İslam filosunu Umman Denizi’ndeki Diu limanı açıklarında yenilgiye uğratmaları ve Hint Okyanusu’nda üstünlük kurmaya başlamaları
1511 Akdeniz’de Türk İspanyol ve Portekiz güçleri arasında uzun deniz savaşlarının başlayışı.
15121520 Yavuz Sultan selim yönetimi dönemi
1513 İlk Portekiz tacirin Güney Çin kıyılarına gelmesi
1514 Şah İsmail yanlılarının Anadolu’da büyük bir ayaklanmayı kışkırtmaları
1514 Çaldıran savaşında Şah İsmail’in yenilgiye uğratılması
1515 Portekizlilerin Hürmüz Adası’nda üs kurmaları
1517 Luther’in Wittenberg’deki Kilisenin kapısına 95 maddelik tezini asmasıyla Protestanlık hareketinin başlaması.
15201566 Kanuni Sultan Süleyman yönetimi dönemi
1521 Cortez’in yeni Dünya’nın hazinelerinin kapısını (İspanyollara) açması
1526 Mohaç Savaşı’nda Türkler’den kaçan Macar kralının ölmesiyle V. Karl’ın Bohemya ve Macaristan taçlarını ele geçirmesi.
1526 Timur soyundan gelen Babür’ün Hindistan’ı ele geçirmesiyle Babür İmparatorluğunun kurulması.
1534 İngiltere’nin Papalık ile ilişkilerini koparması İngiltere kilisesinin yavaş yavaş Protestanlığı benimsemesi
15341603 İngiltere’de Tudor hanedanı yönetimi ve bölük pörçük reformlar dönemi
1536 Fransa kralının Habsburg gücüne karşı Osmanlı imparatoruyla imzaladığı ittifak anlaşması.
1552 Korkunç İvan’ın Altınordu Hanlığı başkenti Kazan’ı ele geçirişi bunu izleyen dört yıl içinde Aşağı Volga bölgesinin fethini tamamlaması.
1560 İspanyolların İtalya’yı istila edip papalık topraklarını ele geçirip Reform karşıtı harekete izin vermemeleri; bunun üzerine Papaların
Hasbburglular ile işbirliğine girişimleri.
15681609 Felenekler’in İspayol yönetimine karşı ayaklanmaları
15801640 İspanyolları Portekiz’i ve imparatorluğunu kendi imparatorlularına katmaları
15871629 Safevi devleti yöneticisi Büyük Şah Abbas yönetimi dönemi
1590 dolayları mikroskopun icadı.
1598 İspanyol üstünlüğü döneminin başlayışı
1600 denizlerde yeni bir güç dengesiyle Hint Okyanusu’nda İspanyol ve Portekiz gemilerinin yerini Felemenk İngiliz Fransız gemilerinin alışı
1600 Felemenk Doğu Hindistan Kumpanyası’nın kurulması
1600‘den sonra İngilizlerin Hint Okyanusu’nda ticaret etkinliklerine başlamaları
1601 İngiliz Doğu Hindistan kumpanyası’nın kurulması
1608 bir Polonya ordusunun Moskova’yı ele geçirip bir kukla yönetim kurması
1608 dolayları teleskopun icadı
16181648 Otuz Yıl Savaşları
1620 ingilizlerin Massachussets kolonisini kurmaları
1626 Felemenkler’in New York’ta koloni kurmaları
1636 Japon hükümetinin kendi iç sorunlarından dolayı açık deniz gemiciliğini uyruklarına yasaklaması
1638 Japonya’nın kabuğuna çekilme politikası
1640‘lar İngiliz Fransız ve Felemenk girişimcilerinin şekerkamışı ticaretini Portekizlilerin ve İspanyolların elinden alıp başı çekmeleri
16421648 İngiliz iç savaşları
1648 Westphalia Antlaşması bunun sonucunda İtalya’nın ve Almanya’nın bölünmesi ile ortaya çıkan küçük devletlerin duruma göre Fransa’nın
yanında ya da karşısında yer almaları.
1648 Fransız üstünlüğünün başlaması
1648 İngiltere’de Parlamento egemenliğinin kurulması
16481715 XVI. Louis yönetimi dönemi
16481789 Avrupa’nın Eski Rejim ve kolonici yayılma dönemi
1649 İngiliz kralı I. Charles’in idamı
16531689 Fransa’nın rakipleri karşısında kesin üstünlüğe sahip olduğu dönem
1688 İngilizlerin İspanyol armadasına karşı zafer kazanmaları
1689 Petro’nun Avrupa gezisi dönüşü geniş çaplı reform hareketlerini başlatması
1696 Petro’nun Türklere karşı başarısı
17001721 Petro’nun İsveçlileri yenilgiye uğratabilip Finlandiya Körfezinde denize açılabilmesi
17011714 İspanyol Taht Savaşları sırasında Avusturyalıların İspanya’nın bölüşülmesinde en büyük parsayı toplamaları
1707 Kok kömürü yapma yöntemlerinin bulunuşuyla demir cevherini eritmede kömürden yararlanma olanağının doğuşu
17401786 Büyük Frederick (II. Frederick) yönetimi döneminde Prusya’nın Avrupa’nın büyük güçlerinden biri durumuna gelmesi.
1745 Abdül Vahab’in Arabistan’da Vahhabiliğin ilkelerini oluşturması
17561763 Yedi Yıl Savaşları 1762 bir Alman prensesinin kocasının öldürülmesi üzerine II. Katerina adıyla Rusya imparatorluğu tahtına çıkması.
1763 İngiltere’nin Hindistan Kanada gibi denişaşırı ülkelerde kesin zafer kazanması.
17681774 Rusların Osmanlı ordularını ağır bir yenilgiye uğratmaları ve Küçük Kaynarca Anlaşması’nın yapılması.
1772 Polonya’nın ilk bölüşülmesinde Prusyalılar ve Avusturyalılar Türkler karşısındaki ilerleyişini durdurmak için Rusya’ya sus payı olarak
Polonya’nın büyük bir parçasının işgaline izin vermeleri.
1774 Safevi imparatorluğunun dağılması
17741778 İspanya’nın Amerika limanlarının kıyı ticaretini yasaklayıp kolonilere yapılan dışsatımları ve iç alımları Cadiz kentinden tekelci bir tutumla düzenlemesi
17751783 Amerikan bağımsızlık savaşı
1789 1 Mayıs Etats-Generaux’un toplanması
1789 14 Temmuz Kralın Ulusal Meclis’i kaldıracağı söylentisi üzerine halkın Bastille’e saldırması
1789 4 Ağustos Ulusal Meclis’in feodal hakları kaldırarak köylü çoğunluğunu Devrim Safhalarına çekmesi.
1791 Yeni Fransız anayasalarının hazırlanması
1793 Polonya’nın ikinci bölüşülmesi
1794 Robespierre’in öldürülmesi
1795 Polonya’nın üçüncü bölüşülmesi ile Rusya sınırlarını batıda Vistül Irmağı’na kadar genişlemesi
1799 Napoleon’un bir darbe ile iktidara getirilişi
1803 Sırpların Osmanlı’ya başkaldırması
1807 İlk buharlı geminin Robert Fulton tarafından yapılması
18121815 Napoleon’un Avrupa devletleri koalisyonunca yenilgiye uğratılması
1815 Viyana Konferansı sonucu barış anlaşmasının yapılması
18211830 Yunan devrimi
1830 Cezayir’in Fransızlarca işgali
1833 Köleliğin Büyük Britanya’nın yönetimindeki tüm ülkelerde kaldırılması
18391841 Afyon Savaşı
1839 Tanzimat Fermanı’nın ilanı
1840 posta sisteminin Büyük Britanya’da kuruluşu
1840‘lar demiryolları ağı yapımının başlayışı
1847 Liberya’nın Amerika’dan eski yurtlarına dönen eski kölelerce Birleşik Devletler anayasasına benzeyen bir anayasa sahip bir cumhuriyet olarak kurulması
1848 devrimleri
1848 Marx’ın gittikçe yoksullaşan proleter kitlelerin bir devrimle toplumsal sorunu çözecekleri düşüncesini ortaya atması.
18481852 Fransa’da III. Napoleon’un devlet başkanlığında cumhuriyet dönemi
1854 Japonya’nın kabuğuna çekilme politikasını bırakıp dışa açılmak zorunda kalışı.
1854 Kırım Savaşı’nda Fransa’nın ve Britanya’nın Ruslara karşı Türklerin yardımına koşup Rusların Kırım’da yenilgiye uğratılması
1856 Islahat Fermanı’nın ilanı
1859 İtalya’nın Kont Cavour’un çabalarıyla birleştirilmesi
1859 Darwin’in canlıların evrimi kuramını ortaya atması
18611865 Amerikan iç savaşı
1863 ABD’de köleliğin kaldırılması ;
1869 Süveyş Kanalı’nın açılışı
18701871 Prusya’nın Fransa’yı yenilgiye uğratması
1871 Almanya’nın Bimarck’ın çabalarıyla birleştirilmesi
18781908 Abdülhamid II’nin iktidarı dönemi
1881: Selanik’te doğdu.
1893: Askeri Rüştiye’ye girdi ve Kemal adını aldı.
1895: Selanik Askeri Rüştiyesi’ni bitirdi, Manastır Askeri İdadisi’ne girdi.
1899 Mart 13: İstanbul Harp Okulu Piyade sınıfına girdi.
1902 Harp Akademisi’ne girdi ve burada gazete çıkardı.
1905 Ocak 11: Harp Akademisi’ni Yüzbaşı olarak bitirdi, Şam’a 5. Ordu’nun 30. Süvari Alayı’nda staj yapmak için atandı.
1906 Ekim: Şam’da Vatan ve Hürriyet Cemiyeti’ni kurdu. Şam’da topçu stajını yaptı ve Kolağası oldu.
1908 Temmuz 23: Meşrutiyet’in ilan edilmesi için çalışmaları.
1909 Mart 31: 31 Mart ihtilalinde Hareket Ordusu Kurmay Subayı olarak çalıştı.
1911 Eylül 13: Mustafa Kemal, İstanbul’a Genelkurmay’a naklen atandı.
1911 Kasım 27: Mustafa Kemal, Binbaşılığa yükseldi.
1912 Ocak 9: Mustafa Kemal, Trablusgarp’ta Tobruk saldırısını yönetti.
1913 Ekim 27: Mustafa Kemal, Sofya Ateşemiliterliği’ne atandı.
1914 Mart 1: Mustafa Kemal, Yarbaylığa yükseltildi.
1915 Şubat 2: Mustafa Kemal, Tekirdağı’nda 19. Tümeni kurdu.
1915 Şubat 25: Mustafa Kemal’in Maydos’a gidişi.
1915 Nisan 25: Mustafa Kemal, Arıburnu’nda İtilaf Devletleri’ne karşı koydu.
1915 Haziran 1: Mustafa Kemal’in Albaylığa yükselişi.
1915 Ağustos 9: Mustafa Kemal, Anafartalar Grup Komutanlığı’na atandı.
1915 Ağustos 10: Mustafa Kemal, Anafartalar’dan düşmanı geri attı.
1916 Nisan 1: Mustafa Kemal’in Tuğgeneralliğe yükselişi.
1916 Ağustos 6: Mustafa Kemal, Bitlis ve Muş’u düşman elinden kurtardı.
1917 Eylül 20: Mustafa Kemal, memleketin ve ordunun durumunu açıklayan raporunu yazdı.
1917 Ekim: Mustafa Kemal, İstanbul’a döndü.
1918 Ekim 26: Mustafa Kemal, Halep’in kuzeyinde bugünkü sınırlarımız üzerinde düşman saldırılarını durdurdu. 1918 Ekim 30: Mondros Mütarekesi’nin imzalanması.
1918 Ekim 31: Mustafa Kemal’in Yıldırım Orduları Grup Komutanlığı’na atanması.
1918 Kasım 13: Yıldırım Orduları Grup Komutanlığı’nın kaldırılması ve Mustafa Kemal’in İstanbul’a dönüşü. 1919Nisan 30:Mustafa Kemal’in Erzurum’da bulunan 9. Ordu Müfettişliği’ne atanması.
1919 Mayıs 15: İzmir’e Yunan’lıların asker çıkarması.
1919 Mayıs 16: Mustafa Kemal, Bandırma vapuruyla İstanbul’dan ayrıldı.
1919 Mayıs 19: Mustafa Kemal, Samsun’a çıktı.
1919 Haziran 15: Mustafa Kemal, 3. Ordu Müfettişi ünvanını aldı.
1919 Haziran 21: Mustafa Kemal, Ulusal Güçleri Sivas Kongresi’ne çağırdı.
1919 Temmuz 8 / 9: Mustafa Kemal, askerlikten çekildi. (Saat: 20:50)
1919 Temmuz 23:Mustafa Kemal’in başkanlığı altında Erzurum Kongresi’nin toplanması ve bir Temsil Kurulu seçerek dağılması. (7 Ağustos 1919)
1919 Eylül 4: Mustafa Kemal’in başkanlığı altında Sivas Kongresi’nin toplanması ve 11 Eylül’de sona ermesi.
1919 Eylül 11: Mustafa Kemal, Anadolu ve Rumeli Müdafaayı Hukuk Cemiyeti Heyet Temsiliyesi Başkanlığı’na saçildi.
1919 Ekim 22: Amasya Protokolü’nün imzalanması.
1919 Kasım 7: Mustafa Kemal, Erzurum’dan milletvekili seçildi.
1919Aralık 27: Mustafa Kemal, Heyeti Temsiliye’yle birlikte Ankara’ya geldi.
1920 Mart 20: İstanbul’un İtilaf Devletleri tarafından ele geçirilmesi, Mustafa Kemal’in protestosu, Ankara’da yeni bir Millet Meclisi toplama girişimi.
1920 Mart 18: İstanbul’da Meclis-i Mebusan’ın son toplantısı.
1920 Mart 19: Mustafa Kemal tarafından Ankara’da üstün yetkiyi taşıyan bir Millet Meclisi toplanması hakkında illere duyuruda bulunulması.
1920 Nisan 23: Mustafa Kemal, Ankara’da Türkiye Büyük Millet Meclisi’ni açtı.
1920 Nisan 24: Mustafa Kemal, Büyük Millet Meclisi Başkanı seçildi.
1920Mayıs 5: Mustafa Kemal’in başkanlığında ilk Hükümet’in toplantısı.
1920 Mayıs 11: Mustafa Kemal, İstanbul Hükümeti tarafından ölüm cezasına çarptırıldı.
1920Mayıs 24: Mustafa Kemal’in cezası Padişah tarafından onaylandı.
1920 Ağustos 10: Osmanlı İmparatorluğu delegeleriyle İtilaf Devletleri arasında Sevr Antlaşması’nın imzalanması.
1920 Ocak 9 / 10: Birinci İnönü Savaşı.
1921 Ocak 20: İlk Teşkilat-ı Esasiye (Anayasa) Kanunu’nun esas maddelerinin kabulü.
1921 Mart 30 / Nisan 1: İkinci İnönü Savaşı.
1921 Mayıs 10: Mustafa Kemal tarafından Büyük Millet Meclisi’nde Anadola ve Rumeli Müdafaai Hukuk Grubu’nun kurulması ve Mustafa Kemal’in Grup Başkanlığı’na seçilmesi.
1921 Ağustos 5: Mustafa Kemal’e Başkumandanlık görevinin verilmesi.
1921 Ağustus 22: Mustafa Kemal’in yönetiminde Sakarya Meydan Savaşı’nın başlaması.
1921 Eylül 13: Sakarya Meydan Savaşı’nın kazanılması.
1921 Eylül 19: Mustafa Kemal’e Mareşallik rütbesinin verilmesi ve Mustafa Kemal’in Gazi ünvanını alması.
1922Ağustos 26: Gazi Mustafa Kemal’in Kocatepe’den Büyük Taarruz’u yönetmesi.
1922 Ağustos 30: Gazi Mustafa Kemal’in Dumlupınar Başkumandanlık Meydan Savaşı’nı kazanması.
1922 Eylül 1: Gazi Mustafa Kemal’in: “Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz’dir, İleri !” emrini vermesi.
1922 Eylül 9: Türk Ordusu’nun İzmir’e girmesi.
1922 Eylül 10: Gazi Mustafa Kemal’in İzmir’e gelişi.
1922 Ekim 11: Mudanya Mütarekesi’nin imzalanması.
1922 Kasım 1: Gazi Mustafa Kemal’in önerisi üzerine saltanatın kaldırılması.
1922 Kasım 17: Vahdettin’in bir İngiliz harp gemisiyle İstanbul’dan kaçması.
1923 Ocak 29: Gazi Mustafa Kemal’in Latife Hanım’la evlenmesi.
1923 Temmuz 24: Lozan Antlaşması’nın imzalanması.
1923 Ağustos 9: Gazi Mustafa Kemal’in Halk Fırkası’nı kurması.
1923 Ağustos 11: Gazi Mustafa Kemal’in 2. Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na seçilmesi.
1923 Ekim 29: Cumhuriyet’in ilan edilmesi.
1923 Ekim 29: Gazi Mustafa Kemal’in ilk Cumhurbaşkanı olması.
1924 Mart 1: Gazi Mustafa Kemal’in Büyük Millet Meclisi’nde Halifeliği kaldırması ve öğretimin birleştirilmesi hakkında açış nutkunu söylemesi.
1924 Mart 3: Hilafetin kaldırılması, öğrenimin birleştirilmesi, Şer’iyeve Evkaf Vekaletiyle (Bakanlığıyla), Erkanıharbiyei Umumiye Vekaletinin kaldırılması hakkındaki yasaların Büyük Millet Meclisi’nce kabul edilmesi.
1924 Nisan 20:Türkiye Cumhuriyeti Teşkilatı Esasiye (Anayasa) Kanunu’nun kabul edilmesi.
1925 Şubat 17: Aşarın kaldırılması.
1925 Ağustos 24: Gazi Mustafa Kemal’in ilk defa Kastamonu’da şapka giymesi.
1925 Kasım 25: Şapka Kanunu’nun Büyük Millet Meclisi’nde kabul edilmesi.
1925 Kasım 30: Tekkelerin kapatılması hakkındaki kanunun kabulü.
1925 Aralık 26: Uluslararası takvim ve saatin kabulü.
1926 Şubat 17: Türk Medeni Kanunu’nun kabulü.
1927 Temmuz 1: Gazi Mustafa Kemal’in Cumhurbaşkanı sıfatı ile ilk kez İstanbul’a gitmesi.
1927 Ekim 15 / 20:Gazi Mustafa Kemal’in Cumhuriyet Halk Partisi 2. Kurultayı’nda tarihi Büyük Nutku’nu söylemesi.
1927 Kasım 1: Gazi Mustafa Kemal’in 2. Kez Cumhurbaşkanlığı’na seçilmesi.
1928 Ağustos 9: Gazi Mustafa Kemal’in Sarayburnu’nda Türk harfleri hakkındaki nutkunu söylemesi.
1928 Kasım 3: Türk Harfleri Kanunu’nun Büyük Millet Meclisi’nde kabul edilmesi.
1931 Nisan 15: Gazi Mustafa Kemal tarafından Türk Tarih Kurumu’nun kurulması.
1931 Mayıs 4: Gazi Mustafa Kemal’in 3.kez Cumhurbaşkanlığı’na seçilmesi.
1932 Temmuz 12: Gazi Mustafa Kemal tarafından Türk Dil Kurumu’nun kurulması.
1933 Ekim 29: Gazi Mustafa Kemal’in Cumhuriyet’in 10. Yıldönümünde tarihi nutkunu söylemesi.
1934 Kasım 24: Gazi Mustafa Kemal’e Büyük Millet Meclisi tarafından ATATÜRK soyadının verilmesi kanununun kabul edilmesi.
1935 Mart 1: Atatürk’ün 4. kez Cumhurbaşkanlığı’na seçilmesi.
1937 Mayıs 1: Atatürk’ün çiftliklerini Hazine’ye ve taşınamaz mallarını da Ankara Belediyesi’ne bağışlaması. 1938 Mart 31:Atatürk’ün hastalığı hakkında Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği’nin ilk resmi duyurusu.
1938 Eylül 15: Atatürk’ün vasiyetnamesini yazması.
1938 Ekim 16: Atatürk’ün hastalık durumu hakkında günlük resmi duyuruların yayınına başlanması.
1938 Kasım 10: Atatürk’ün ölümü. (Perşembe, saat: 09.05)
1938 Kasım 11: İstanbul Şehir Meclisi’nin olağanüstü toplantı yapması. Saraydaki Cumhurbaşkanlığı forsunun indirilerek yerine yarıya kadar indirilmiş Türk Bayrağı’nın çekilmesi.
1938 Kasım 12: Atatürk’ün ölümü dolayısıyla, Yüksek Öğretim gençliğinin Üniversite Konferans Salonu’nda toplanması.
1938 Kasım 13: Gençliğin Taksim Cumhuriyet Anıtı önünde toplanarak Atatürk’ün kurduğu Cumhuriyet’i koruyacaklarına ant içmeleri.
1938 Kasım 14: Büyük Millet Meclisi çok hazin bir toplantı yaptı.
1938 Kasım 15: Hükümet Atatürk’ün Ankara’da ebedi istirahat yerine konulacağı 21 Kasım 1938 tarihini ulusal yas günü olarak duyurdu.
1938 Kasım 16: İstanbul’lular Atatürk’ün Dolmabahçe Sarayı Muayede Salonu’ndaki katafalkı önünde sabahın ilk saatlerinden gecenin son saatlerine kadar saygı ve üzüntü içinde son görevlerini yaptılar.
1938 Kasım 19: Büyük bir törenle, Atatürk’ün Dolmabahçe’den alınan yüce cenazesi, önce Sarayburnu’na, oradan Zafer torpidosuyla Yavuz zırhlısına götürüldü.Yavuz zırhlısıyla İzmit’e kadar götürülen tabut, oradan Ankara’ya yolcu edildi.
1938 Kasım 20:Atatürk’ün sevgilinaşı Ankara’ya ulaştı ve Ankara’da Büyük Millet Meclisi önündeki katafalka konuldu. Ankara’lılar da son görevlerini saygıyla yaptılar.
1938 Kasım 21: Atatürk’ün cenazesinin Etnoğrafya Müzesi’ndeki Geçici Kabre konulması.
1938 Kasım 25: Atatürk’ün vasiyetnamesinin açılması.
1938 Aralık 26: Atatürk’ün “Ebedi Şef” sanıyla anılmasının kabul edilmesi.
1953 Kasım 4: Atatürk’ün Geçici Kabri’nin açılması.
1953 Kasım 10: Atatürk’ün cenazesinin Anıtkabir’e nakledilmesi.
1885 Hindistan Ulusal Kongresi’nin (Kongre Partisi’nin) kurulması
1888 köleliğin Brezilya’da kaldırılması
1889 İkinci Enternasyonal’in kuruluşu
1889 Japon İmparatoru Meiji’nin Bismarck Almanyasını örnek alan bir Anayasa çıkarması; Diyet’in kurulması
1893 Havai Adaları’nın ABD topraklarına katılması
1900 Batılı devletlerin gönderdikleri uluslararası birliğin Pekin’i ele geçirmesi
1901 Avusturya’nın İngiliz Uluslar Topluluğu’nun kendi kendini yöneten dominyonu olması
1903 Sibirya’yı aşan demiryolunun tamamlanması
19041905 Rus-Japon savaşı beklenmeyen sonuçla Japonların yenmesi
1905 Hindistan Müslüman Birliği’nin kurulması
1906 Rusya’nın parlamenter organa sahip olması
1908 Jön Türkler’in iktidara ortak olmak isteğiyle Abdülhamid’i deviren darbeyi gerçekleştirmeleri
1910 Japonların Kore kralını indirip Kore Yarımadası’nı ülkelerine katmaları
1912 Mançu hanedanının yakılıp Çin Cumhuriyetinin kurulması.
19121913 Balkan Savaşları ile Balkanlardaki toprakların kaptırılması
1914 Berlin-Bağdat demiryolunun başlaması.
1914 Panama Kanalı’nın açılması
19141919 Birinci Dünya Savaşı
1915 Japonlar’ın Çin’deki özel ayrıcalıklarını öne sürdükleri “Yirmi Beş İstek” ile artırmaya kalkmaları.
1917 6 Nisan ABD Kongresi’nin Almanya’ya savaş ilanı
1917 Kasım İkinci bir devrimci hükümet darbesinin Sosyal Demokrat seçilmesi
1918 Ekim Alman ve Avusturya hükümetlerinin Başkan Wilson’un barışın dayandırılacağı “On Dört Nokta”sını kabul etmeleri.
19181920 Rusya’da ve Rusya’nın sınır ülkelerde iç savaş
1919 Paris Barış Konferansı’nın Rusya’daki durumu ele almaya kalkmayıp savaşı yitiren Almanya Avusturya ve Osmanlı hükümetlerine barış koşullarını zorla kabul ettirmeleri.
1919 barış antlaşmasının Arap dünyasının zengin ve kalabalık bölgelerini Fransız ve İngiliz koloni yönetimlerine bırakması
1921 Çin Komünist Partisi’nin kurulması
1922 Faşizmi İtalya’da iktidara getiren hükümet darbesi
1922 Lenin’in “Yeni Ekonomik Politikası”nı (NEP) ilan etmesi
1923 Türkiye ‘nin kurulması
1925 Rıza Pehlevi’nin İran’da iktidarı ele geçirip Mustafa Kemal’inkine benzer bir laik reform hareketini başlatması.
1925 Abdülaziz İbni Suud’un Arabistan Yarımadası’nı fethedip Mekke’nin ve Medine’nin denetimini eline geçirmesi
1929 New York borsasının çökmesiyle ABD’de 1920‘lerin hızlı ekonomik gelişmesinin sona ermesi
1930‘lar Japon yayılmasının yeniden canlanışı
1030‘lar Amerikan Başkanı Franklin D. Roosevelt’in “New Deal” politikası
1931 Japonların Mançurya’yı istila etmesi
1932 Irak’ın formal olarak bağımsızlığını kazanması
1933 New Deal politikasının başlatılması
1933 Haziran Hitler’in iktidara gelmesiyle Almanya’nın köklü bir rejim değişikliği geçirmesi.
1934 Etiyopya’nın 1896 yenilgisinin öcünü almak isteyen İtalya’nın saldırısına uğrayıp uçakların ve zehirli gazların yardımıyla İtalya emperyalizmi altına sokuluşu
1938 Eylül Çekoslovakya’nın Almanların yaşadığı bölgelerinin Almanya’ya geçirilmesi
1939 1 Eylül Hitler’in Polonya’ya saldırması
19391945 İkinci dünya Savaşı
1940 ilkbaharı Almanların Danimarka’yı ve Norveç’i ele geçirmeleri
1941 22 Haziran Hitler’in savaş duyurusunda bulunmadan Rusya’ya saldırması
1942 Kasım’ı 1943 Şubat’ı Ruslar’ın Almanlar’ı geri püskürtmeleri
1943 Temmuz’u Mussolini’nin İngiliz-Amerikan birliklerinin İtalya’ya çıkmasıyla iktidardan düşmesi İtalya’nın savaştan çekilmesi.
1944 6 Haziran İngiliz-Amerikan birliklerinin Normandiya çıkartması
1945 1 Mayıs Hitler’in kendini öldürmesi Alman başkomutanlığının teslim belgesini imzalamaları.
1945 Hiroşima’ya ve Nagazaki’ye atom bombalarının atılması
1946 Türkiye’de çok partili hayata geçiş
1947 İsrail Yahudi devletinin kurulması
1947 Hindistan’ın İngiltere’den çekilmesi
1947 Birleşmiş Milletler’in Filistin’in Araplar ve Yahudiler arasında bölüştürülmesi kararı
1947 Truman Doktrini
1948 Ghandi’nin öldürülmesi
1948 (ve 1956 1967 1973) İsrail-Arap savaşları
1949 NATO’nun kurulması
1949 komünistlerin Kuomingtang’a karşı kesin zafer kazanıp Çin’in yönetimini ele geçirmeleri
1949 ilk Rus atombombası denemesi
1950 Kuzey Kore komünist yönetiminin Güney Kore’ye saldırmasıyla Kore Savaşı’nın çıkışı
1953 Kore Savaşı’nda ateşkes
19531954 Rusların Amerika’dan birkaç ay sonra hidrojen bombalarını patlatmaları
1954 Vietnam’ın Fransız egemenliğinden kurtulması
1956 Macarların ülkelerindeki komünist rejime başkaldırmaları
1956 Süveyş bunalımı
1957 Gana’nın bağımsızlığını kazanan ilk Afrika kolonisi olması
1957 Rusya’nın uzaya uydu gönderen ilk ülke oluşu
1957 Roma Andlaşması ile AET’nin kurulması
1958 Suriye ile Mısır’ın birleşmesi
1961 Suriye’nin Birleşik Arap Cumhuriyeti’nden ayrılması
1962 Fransa’da halkoyu yoklamasının Cezayir’e bağımsızlıktan yana sonuç vermesi
1962 ABD Küba’daki füzelerin çekmesini istediğinde SSCB’nin üçüncü dünya savaşı korkusuylabu isteğe uyuşu
1964 Vietnam’da Amerikan askeri etkinliklerinin başlayışı
1966 De Gaulle Fransası’nın NATO’dan çekilerek mutlak egemenlik hakkını elinde tutmayı seçmesi.
1967 İsrail ile Arap devletleri arasında Ekim Savaşı
1969 ABD uzay gemilerinin ay’a inip dönmeyi başarmaları
1970 Sovyetler Birliği’nin ticaret ve yatırım olanakları yolunda Federal Almanya ile görüşmelere başlaması
1973 Ocak İngiltere İrlanda ve Danimarka’nın Avrupa Topluluğu’na tam üye olmaları
1973 İsrail ile Arap devletleri arasında Ramazan Savaşı; petrol ambargosu ve ardından petrol fiyatlarının yükselmesi.
1975 Yumuşamanın göstergesi olan Helsinki Anlaşması
1978 Çin Halk Cumhuriyeti’nde Deng Şaoping’in önderliğinde ekonomik reformların başlaması.
1979 Mısır ile İsrail arasında Camp David Andlaşması’nın imzalanması
1979 İran’da Ayetullah Humeyni önderliğindeki İslamcıların bir devrimle yönetimi ele geçirmesi
1979 Sovyetler Birliği’nin Afganistan’ı işgal etmesi
19801988 İran-Irak savaşı
1981 Ocak Yunanistan’ın AT’ye tam üye olması
19851991 Ülkesinde glasnost ve perestroika’yı uygulamaya çalışacak olan Michael Gorbachev’in başkanlık süresi
1986 Ocak İspanya ve Portekiz’in AT’ye tam üye olması
1987 Temmuz Avrupa Tek Senedi’nin (Single Act) kabul edilmesi
1988 Nisan Türkiye’nin AT’ye tam üyelik başvurusunda bulunması
1989 Doğu Avrupa’da marksist ekonomilerin çökmesi
1989 Kasım Berlin Duvarının yıkılması
1990 Sovyetlerin dağılması ve Soğuk Savaş’ın sona ermesi
1990 Ağustos Irak’ın Kuveyt’i işgal etmesi
1990 Ekim Almanyaların birleşmesi
1991 Aralık Bağımsızlık Devletler Topluluğu’nun kurulması
1995 Ocak İsveç Finlandiya ve Avusturya’nın Avrupa Birliğine tam üye olmaları
1996 Ocak Dayton Barış Andlaşması ile Bosna Savaşı’nın sona ermesi