VIII. Ünite: Eleştiri

Eleştiri

Bir sanat yapıtının iyi veya kötü yönlerini eleştirerek bir yargı belirten yazı türüne denir.

  • Eleştiriyi yapan kişiye eleştirmen denir.
  • Eleştirileri konularına göre ayırabiliriz onlar: sanatçıya dönük eleştiri, esere dönük eleştiri, topluma dönük eleştiri şeklindedir.
  1. Sanatçıya dönük eleştiride, eleştirmen eserden çok sanatçıyı eleştirir.
  2. Esere dönük eleştiride, esere özgü özellikler esas alınıp eleştirilir.
  3. Okura dönük eleştiride, okuyucuyla özdeşleşen eleştirmen eseri okuduğunda kendisinde nasıl bir iz bıraktığını dile getirir.
  4. Topluma dönük eleştiride, eserin oluşumunda etkili olan toplumsal olaylara veya durumlara değinilir.
  • Eleştirmen yazı yazarken kendi hayatından parçalar ve izleri katar.
  • Eleştirmen yazılarında değişik tutumlarda bulunabilir bunlar: öznel ve nesneldir.

a. Öznel Tutum: Kişisel yargılar söz konusudur.

b. Nesnel Tutum: Belli ölçütlere göre değerlendirme veya kanıtlama söz konusudur.

  • Eleştirmen yazısındaki yargıları gerekçelendirmelidir.

CUMHURİYET DÖNEMİ ELEŞTİRİ

  • Cumhuriyetin ilk yıllarında daha öznel yazılar yazılırken günümüze yaklaştıkça yazılar nesnel bir hal almaya başlamıştır.
  • Bu dönemde; Nurullah Ataç, Orhan Şaik Gökyay, Suut Kemal Yetkin, Cevdet Kudret, Mehmet Kaplan, Atilla İlhan, Asım Bezirci…