II. Ünite: Hikaye

Cumhuriyet Dönemi Hikaye

  • Cumhuriyetin ilk yıllarında çeşitli yazarların yazdığı hikayelerle bu tür gelişmiş, zenginleşmiş ve hikaye sanatına nitelikli örnekler verilmiştir.

* Bu döneme ait bazı hikaye yazarları: Memduh Şevket Esendal, Sait Faik Abasıyanık, Sabahattin Ali, Haldun Taner…

  • 1950 sonrasında bu türde şekilde değişiklikler, gelişmeler ve tema yönünden çeşitlilikler yaşanmıştır.

* Bu dönemde bazı hikaye yazarları: Orhan Kemal, Oktay Akbal, Necati Cumalı, Orhan Duru, Mustafa Kutlu…

  • 1960 sonrasında geleneksel yaklaşım dışında başka sanat anlayışları ortaya çıkmaktadır.

* Bu sanat anlayışlarını sırayla açıklayalım:

A. Toplumcu Gerçekçi:

Toplumcu dünya görüşü üzerine temellendirilmiş olan edebiyat akımıdır. Türk edebiyatında bu akımın etkisiyle eser vermiş sanatçılar vardır ve bu eserlerdeki konu köy yaşamındaki sorunları, toprak kavgalarını, ağa-köylü çatışmasını yanı sıra köyden kente göçün neden olduğu sorunlara; Büyük kentlerde yaşayan işçilerin, emekçilerin yaşam mücadelesine değinir. Toplumcu Gerçekçi yazan yazarlar: Samim Kocagöz, Nazım Hikmet, Ercüment Behzat Lav, Sadri ertem, Sabahattin Ali, Reşat Enis Aygen, Kemal Tahir, Orhan Kemal Fakir Baykurt, Kemal Bilbaşar.

B. Modernist:

Bu akım toplumun yani sıra birde bireyi benimsemiştir. Bireyin iç dünyasındaki karmaşıklıktan yararlanarak gerçekliğe ulaşmak hedeflenmiştir. Bu akıma bağlı eserler yazılırken geleneksel telkinlerin dışına çıkılıp; bilinç akışı, iç konuşma, geriye dönüş gibi yeni teknikler kullanılmıştır.

  • Bu akımın etkisiyle eserlerde insanlar, duygu ve düşünceleri karmaşık ve çok yönlü varlıklar olarak görülür.
  • Eserlerde konular genellikle şunlardır: Bireyin bunalımı, toplum çatışması, yalnızlığı, huzursuzluğu, topluma yabancılaşma..

* Modernist çizgide yazan yazarlar: Nezihe Meriç, Yusuf Atılgan, Ferit Edgü, Adalet Ağaoğlu…

  • Bu akım etkisiyle yazılan eserlerde kahramanların yaşantılarını gerçekçi bir bakışla tasvir eden yazar, okuyucuyu da o anın içine taşır.
  • Kronolojik zamanın takip edilmemesi ve iç konuşmalar yoluyla bazı toplumsal sorunlara da değinilir.

C. Küçürek:

– Betimleme ve çözümlemeye dayanır ve yalnızca bir ana odaklanan, anı saptayan eserlerdir.

– Bu hikayeler genellikle çok kısadır fakat gerek kelime dağarcığı ve dile hakimiyet  gerek duygu ve düşünce dünyasının derinliği gösteren yoğun anlatımlardır.

– Bu tarz hikayelerde üç önemli unsur vardır bunlar: Kısalık, yoğunluk ve birliktir.

– Bu tarz eserlerde kelime eksiyle, zaman-mekan ayrıntılarını silme ve bir durumu minyatürleştirmeden yararlanılır.

– Bu tarz yazan yazarlar: Getir Edgü, Haydar Ergülen, Hulki Aktunç, Necati Tosuner, Vüs’at O. Bende, Murat Yalçın…

12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı