VI. Ünite: Deneme

DENEME

1. Montaigne Türü Deneme

  • Bu tür denemelerde karşıt görüş olmadan doğruya ulaşılamayacağı vurgulanır fakat karşı görüşünü de kanıtlama ihtiyacı duymaz sadece kişisel görüş bildirilir.
  • İlk denemeyi ortaya koyan Fransız yazar Montaigne’dir.
  • Denemelerde ele alınan konular felsefe, din, ahlak, gelenek, siyaset gibi kişiyi ve toplumu ilgilendiren konulardır.
  • Burada yazar kendi gözlem ve deneyimlerin aktarılması ve bunları aktarırken yalın ve yapmacıksız bir anlatım vardır. Soru-cevap yöntemiyle içten ve samimi bir bilgi aktarımı vardır.
  • Rönesans ile oluşan hümanizm anlayışı; İnsanı sevgisini ve insan düşüncesini temel alır.
  • Dünya edebiyatındaki bazı ünlü deneme yazarları: Francis Bacon, Emerson, Andre Gide, Henry Miller, Albert Camus, T.S. Eliot..

2. CUMHURİYET EDEBİYATI DENEME

  • Tanzimat’ta edebiyatımıza Batı edebiyatımıza giren bu tür o zamandan bu zamana gelişmiş olsa bile keskin bir şekilde değişmemiştir.
  • Bu türdeki öncü yazarlar: Cenap Şehabettin, Ahmet Haşim, Yakup Kadi Karaosmanoğlu, Yahya Kemal Beyatlı; Nurullah Ataç, Suut Kemal Yetkin, Sabahattin Eyuboğlu, Salah Birsel, Melih Cevdet Anday, Mermi Uygur, Vedat Güyol; Cemil Meriç, Adalet Ağaoğlu, Nihad Sami Banarlı, Beşir Ayvazoğlu..
12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı