PARAGRAFTA YAPI

PARAGRAFTA YAPI

** Gelen soru tarzları şunlardır:

  • Bu parçada iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf hangi cümleyle başlar?
  • Yukarıdaki numaralandırılmış cümleler anlamlı bir bütün oluşturacak şekilde sıralandığında hangisi baştan üçüncü olur?
  • Yukarıdaki numaralanmış cümleler anlamı bir bütün oluşturması için aşağıdakilerden hangilerinin birbiriyle yer değiştirmesi gerekir?
  • Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Paragrafın Bölümleri

1. Giriş Bölümü:

  • Paragrafta verilmek istenen düşünce ortaya konur.
  • Kendinden önce bir şeylerin anlatıldığını belirten ‘’kısacası, bunun için, özetle vb.’’ ifadeler bulunmaz.

2. Gelişme Bölümü

  • Giriş bölümünde verilen düşünce açıklanarak geliştirilir.
  • Bu bölümde düşünceyi geliştirme yollarına başvurulur. Örneğin: Tanımlama, alıntılama, karşılaştırma, örneklendirme gibi..

3. Sonuç Bölümü:

  • Anlatılanlar bir sonuca bağlanır.
  • ‘’Kısacası, özetle vb.’’ ifadelere yer verilir.
  • Genellikle metnin ana fikri bu bölümde verilir.

Akışı Bozan Cümle:

  • Paragrafta konu bütünlüğü vardır ve bu konu bütünlüğünün dışına çıkan cümle akışı bozar.

ÖRNEK: (I)Bir oyun ya da senaryo, bir hamlede yaratılmaz; yazarının zihninde, birdenbire ve bütünüyle belirmez. (II)Yazarın ilk çabalarıyla ortaya çıkan, en fazla, ilkel bir taslaktır. (III) Yazar, göstermeye dayalı eserini adım adım geliştirerek ona son biçimini verir. (IV) En ilkel kurgu bile bir birikimin ürünüdür. (V)Bu sürecin uzunluğu, yazarın hazırlığına ve çalışma tarzına bağlıdır.

Cevap: 5. cümlede bir süreç olduğunu söylenmiştir fakat cümlede herhangi bir süreçten bahsetmemiştir. Cvep:4. cümle çıkarsa parçada anlam bütünlüğü oluşur.

Paragrafı İkiye Bölme:

  • Bir konudan farklı bir konuya geçilen cümleden itibaren paragraf ikiye bölünür.

Örnek: ÖRNEK: (I)Egzistansiyalizm bir felsefe sistemidir. (II)Alman filozofu Heidegger tarafından ortaya atılmış, İkinci Dünya Savaşı yıllarında Fransız düşünürü ve romancısı Sartre’in benimsemesi ve edebiyata uygulamasıyla bütün dünyaya yayılmıştır. (III)Egzistansiyalist eserlerde standart  karakterler yoktur, durumlara karşı kalmış insanlar vardır. (IV)Karar verme özgürlüğüne sahip olan bu insanlar, karşılaştıkları durumlarda yaptıkları işlerle kendi özlerini yaratırlar. (V)Egzistansiyalist eserlerdeki insanların belirli davranış biçimleri olmadığı için yapacakları işler önceden kestirilmez. (VI) Bu bakımdan roman örgüsü, okurların merakını sürekli uyanık tutacak şekilde düzenlenir.

Çözüm: 1. cümle olamaz çünkü 2. cümle 1. cümleyi özetliyordur.

1 ve 2. cümlelerde egzistansiyalizm etkisindeki felsefesinden bahsederken 3. cümleden egzistansiyalizm felsefesinin etkisindeki eserlerden bahsetmeye başlamıştır ve 4,5 ve 6. cümlelerde de bu konular hakimdir.

Cevap: 3. cümleden sonra ayırırsak iki paragraf ortaya çıkar.

Paragraf Oluşturma:

  • ‘’İlk önce, ardından, sonra, daha sonra’’ gibi ifadeler varsa bunlara dikkat ederek sıralama yapılmalı.
  • Metin oluşturulurken olayların oluş sırasına dikkat edilmeli.
  • Art arda gelmesi gereken cümleler arasındaki anlamsal bağa dikkat edilmeli.

Paragrafta Cümlelerin Yerini Değiştirme:

  • Cümlelerin yeri değiştirildiğinde cümleler arasında anlamca bir bağın kurulması gerekir.

ÖRNEK

  1. Kehribar, bir ağacın milyonlarca yılda oluşan reçinesidir.
  2. Sadece iki ülkede olduğunu bildiğimiz ve ileriki yıllarda artık kalmayacağını düşündüğümüz bu malzemenin yurt dışına çıkarılması yasak.
  3. Bu pahalı reçinenin; sarılık, guatr ve stres başta olmak üzere çoğu hastalığa ciddi faydası vardır.
  4. Bu nedenle doktorların guatr hastalarına kehribar kolyesi tavsiye ettiği bilinir.
  5. Bu kadar uzun sürede oluştuğu için fiyatı oldukça yüksektir.

Çözüm: 5. cümlede bu kadar uzun sürede olduğundan bahsediyor ve 1. cümlede de uzun zamanda üretildiğinden bahsediyor bu yüzden 2 ve 5. cümle yer değiştirirse parça anlamlı bir bütün oluyor.

TYT Türçe Ana Sayfa

KPSS Türkçe Ana Sayfa